feit dat zoowel 't endosarc als de endocyste beide geslachtspro- 

 dukten kan leveren, wordt als een nieuw bewijs voor den geneti- 

 schen samenhang dezer weefsels aangevoerd. 



Ten slotte is spr. voorloopig geneigd bet endosarc als een me- 

 senchymateuze vorming te beschouwen en de Bryozoa tot de 

 Pseudocoeliers (Hertwig) te rekenen ; hij wijst er echter nadrukke- 

 lijk op , dat deze opvatting alleen en uitsluitend van een verge- 

 lijkend anatomisch standpunt te verdedigen is (bouw, verloop, 

 produkten van het endosarc), daar de studie van de ontogenie 

 der Ectoprocta in dit opzicht nog geene resultaten heeft opge- 

 leverd. 



De Heer .1. F. van Bemmelen deelde den uitslag mede van een 

 onderzoek over den anatomischen en histologischen bouw van 

 eenige Testicardiue Brachiopoden (Terebratulavitrea, Waldheimia 

 cranium , Terebrafcalina caput-serpentis en Rhynchonella psittacea). 



Als inleiding beschreef hij in 't kort den algemeenen bouw 

 van 't lichaam en maakte daarbij opmerkzaam op de verschillende 

 opvattingen die daarvan in den loop dezer eeuw bestaan hebben. 

 Terwijl toch in de eerste vijftig jaar na Cuvier's onderzoek over 

 Lingula de Brachiopoden tot de Mollusken en wel bepaaldelijk tot de 

 Acephalen gerekend werden, scheidde men ze vervolgens van die 

 klasse en vereenigden ze met Bryozoën en Tunicaten tot een af- 

 zonderlijk type , dat der Molluscoïdea. In den kaatsten tijd heeft 

 Gegenbaur ze geheel van andere typen afgezonderd, terwijl de 

 gebroeders Hertwig in hunne »Cölomtheorie" trachten aan te 

 toonen , dat de Brachiopoden door de wijze waarop hunne lichaams- 

 holte ontstaat en door hunnen anatomischen bouw sterk van de 

 Bryozoën afwijken , zich daarentegen nauw aansluiten aan de 

 Chaetognathen en in vele hoofdbeginselen overeenkomen met de 

 overige groepen die zij ouder den naam Enterocölia vereenigen. 



Bij de behandeling der Brachiopoden zeggen zij dat de ont- 

 wikkelingsgeschiedenis en de fijnere bouw der geslachtsorganen 

 nog niet goed bekend zijn Het is dus spreker's eerste streven 

 geweest op dit punt tot meerdere zekerheid te komen. 



