kels der wormen mogen vergeleken worden , daar deze vau uit 

 de bovenslokdarmknoopen van zenuwen voorzien worden. - 



Bij 't ouderzoeken van 't zenuwstelsel van Terebratula vitrea 

 vond spreker dat evenwijdig met de armzenuw die uit het on- 

 derslokdarmgangiion ontspringt een tweede dikkere zenuwstam 

 verloopt. In de middel lijn buigt deze laatste zich boven den slok- 

 darm om en gaat ouder geringe en gelijkmatige verdikking in 

 den overeenkom stigen tak van den anderen kant over. De tak- 

 jes der slokdarmcommissuur, die rechts en links van den oeso- 

 phagus in twee naar binuen springende huidplooitjes vèrloopen , 

 buigen zich bovenaan naar den buitenwand toe om en monden 

 in deze vereeniging der beide supra-oesaphageale armzenuwen. 



Er is dus wel degelijk een bovenslokdarmknoop , al gaat hij 

 ook ter weerszij zoo geleidelijk in . de bovenste armzenuwen 

 over dat een grens tusschen beide niet aan te wijzen is. De 

 onbeduidende ontwikkeling van dezen knoop wordt verklaard 

 door den bouw van die daarvan afgaande zenuwen. Over 

 hun geheele verloop toch staan ze in verband met groote multi- 

 polaire cellen , wier uitloopers zich vertakken en samen een net- 

 werk vormen over den geheeien armwand. In dit net moet we- 

 gens zijn samenhang met zenuwstammen een nerveuze plexus 

 gezien worden, die waarschijnlijk met het ectoderm-epitheel van 

 den armwand dat er vlak boven ligt, in verband staat en dus 

 eene sensorische beteekenis heeft. Ook de infra-oesophageale arm- 

 zenuw staat met zulk een plexus in verband , ja op sommige 

 plaatsen lost zij zich bijna in het netwerk van vezels en cellen 

 op. Zij loopt langs den basis van den overlangschen kam waarop 

 de armcirri ingeplant staan. De vezels van haren plexus schij- 

 nen de spierbundels dezer cirri te innerveeren, de zenuw heeft 

 dus waarschijnlijk eene motorische functie. 



De supra-oesophageale zenuw ligt aan den basis van de epitheel- 

 plooi, die evenwijdig aan den genoemden kam der cirri over de 

 armen verloopt. 



Het geheele zenuwstelsel ligt ingebed in de homogene mesen- 

 chymateuze steunstof van den lichaamswand. De bovenrand van 



