CXXIX 



herinaphrodiet , de Brackiopoden daarentegen éénslachtig zijn, 

 acht spreker van weinig gewicht. Misschien is de eenslachtig- 

 heid der Brachiopoden ontstaan door de voordeeligheid van krui- 

 sing, die bij vastzittende, in kolonies levende dieren, gemakke- 

 lijk op die wijze tot stand kan komen. 



Spreker meent aangetoond te hebben dat de geslachtscellen ook 

 bij Brachiopoden uit het lichaamsholte-epitheel ontstaan en wel 

 nog eenvoudiger dan bij Chaetognathen. 



Wat spreker medegedeeld heeft over den bouw van het zenuw- 

 stelsel bij Terebratula vitrea bewijst dat de Brachiopoden ook in 

 dit gewichtigste van alle organen sterk met de Chaetognathen 

 overeenkomen. Even als deze laatste hebben zij een slokdarm- 

 ring waaraan boven en onder den oesophagus een ganglion voor- 

 komt. De onderslokdarmknoop bestaat bij beide uit twee over- 

 langsche , langgestrekte massa's , die aan bare buitenzij takjes 

 naar den lichaamswand afgeven en zich naar achteren voortzet- 

 ten in twee overlangsche stammen , die zich spoedig verdeelen. 

 Het bovenslokdarmganglion is wel bij Brachiopoden weinig ont- 

 wikkeld, maar zijn eigenaardige bouw is waarschijnlijk ontstaan 

 in aanpassing aan de sterke ontwikkeling der armen. Evenals de 

 bovenslokdarmknoop der Chaetognathen schijnt die der Brachio- 

 poden voornamelijk voor zintuigswaarnemingen te dienen. Ten- 

 minste de spiervezels in de cirri der armen worden geïnnerveerd 

 door een andere zenuw die uit den onderslokdarmknoop ontstaat 

 en evenwijdig met de eerstgenoemde armzenuw verloopt. 



Ten slotte toonen de spieren der beide groepen zoowel in ana- 

 tomischen als in histologischen bouw veel overeenkomst. Dat die 

 der Brachiopoden zooveel zelfstandiger zijn dan die der Chaeto- 

 gnathen, laat zich verklaren uit hare aanpassing aan de schel- 

 pen , welke eigen spieren tot openen en sluiten noodig hadden. 



In 't algemeen meent spreker de punten van verschil tusschen 

 beide groepen alle te kunnen duiden als wijzigingen van de oor- 

 spronkelijke organisatie der Brachiopoden veroorzaakt door de 

 ontwikkeling der schelpen , terwijl hij daarentegen de punten van 

 overeenkomst alle als hoofdbeginselen van den morphologischen 



9 



