XXVIII 



van den uterusvvand en vorming van een .soort placenta {liemimerus), 

 dan w^eer door een paar groote uterine klieren, die een melkachtig vocht 

 afscheiden (Glossina, Pupipara). Juist in allerlei opzichten gedegenereerde 

 en dikwijls parasitisch levende vormen vertoonen viviparie. Meerdere 

 Blattiden zijn vivipaar en hebben dan een meer of minder rudimentaire 

 eierkajisel, welk gemeenschappelijk hulsel toch wel zal ontstaan zijn bij 

 dieren, die de eieren aÜegden. Al deze feiten pleiten er voor, dat 

 de viviparie hier eerst later polyphjletisch is opgetreden, terwijl wij pri- 

 maire viviparie bij insecten niet kennen. Ook de broedzorg is bij insecten 

 moeilijk als naar buiten geprojecteerd uteruscomplex op te vatten, daar 

 mieren, bijen enz. blijkbaar af te leiden zijn van primitieve Hymenoptera 

 als blad wespen, die normaal eieren leggen, zoodat er niets meer af te 

 drijven valt. Er blijkt veel meer van een streven om de lasten der moe- 

 der te vergrooten, dan van het omgekeerde, zoodat hieraan toch geen 

 steun voor Kensink's theorie is te ontleenen. Een beroep op Peripalus 

 is hier van weinig kracht, omdat bet twijfelachtig is, of bij deze dieren 

 werkelijk primaire viviparie voorkomt en of zij tot de stamouders der 

 Tracheaten behooren. 



De Heer Delsnian brengt daarna het volgende in het midden. 

 Twee onderstellingen liggen ten grondslag aan Hubrecht's en Resink's 

 theoriën : 



1*. de overgang van marine vormen met pelagische larven tot het land- 

 leven leidde tot viviparie, 

 2". het ontstaan van secundaire oviparie uit deze viviparie: ))phylogene- 

 tische afdrijving". 

 Beide onderstellingen schijnen mij onjuist, beide wil ik trachten te 

 weerleggen, al is een wiskundig bewijs natuurlijk niet mogelijk. 



1". De overgang van het leven in zee tot 't landleven ging volgens 

 Dr. E. gepaard met overgang van een voortplanting door middel van 

 pelagische larven tot viviparie. De primitiefste Vertebraat is in dit opzicht 

 de mensch, of wellicht beter: de pro-mensch (Dr. R.), dien wij dus uit 

 zee zien opstijgen, waarbij zijn oorspronkelijk pelagische larve overgaat in 

 een embryo met embryonaalvliezen. 



Onjuist komt het mij voor, aldus de embryonen van vivipare dieren 



direct te willen vergelijken met pelagische larven, zooals R. bij Verte- 



braten, Dr. van Kampem zooeven bij Peripalus deed. M. i. is de oude 



opvatting de juiste, volgens welke de ontwikkeling.sgang aldus verloopt: 



a. dooierarm ei (pelagische larve) — > dooierrijk ei (geboorte op later 



stadium), 

 h. dooierrijk ei — >- viviparie, al of niet met verlies van dooier (ge- 

 boorte op nog later stadium). 

 a. Reeds bij zeebewoners zien wij alle mogelijke overgangen van dooier- 

 arme tot dooierrijke eieren, met steeds later geboorte, 't Eerste steeds 

 bij de primitiefste vormen in elk der hoofdgroepen van het dierenrijk. 

 Naar het stadium, waarop de geboorte plaats vindt, kunnen wij bijv. de 

 volgende reeksen opstellen: 



Coelenteraten : ei — planula — poliep (actinula). 

 Anneliden : ei — trochophora — wormpje. 

 MoUusken : ei — trochophora — veliger — slakje. 

 Echinodermen : ei — dipleurula — echinoderm. 

 Crustaceën : ei — nauplius — zoea — mysislarve — decapode. 

 Op hoe later stadium het jong vrijkomt, des te grooter en dooierrijker 



