XXXIII 



vivipariteit doorgemaakt, ook wanneer zij op het tegenwoordige phyloge- 

 netische niveau ovipaar zijn. Deze ectoplacenta-rudiraenten zijn dus bij 

 secundaire ovipariteit, wat de dooier is bij secundaire vivipariteit: het 

 bewijs van het secundaire karakter daarvan. 



10. De overgang van primaire vivipariteit tot oviparie is de inhoud 

 van de theorie der phyletische afdrijving. 



De onderscheiding van prozoön en euzoön steunt op de volgende 

 gegevens : 



1. Er komen in de ontogenese twee generaties van mesohlast voor. 

 Het primaire larvale mesencbym, dat Ed. Meyer in 1891 (Biol. Centralbl. 

 Bd. X) reeds bij Evertebraten onderscheidde van het secundaire coeloma- 

 tische mesoderm, komt overeen met het mesenchym, dat bij Primaten ge- 

 vonden wordt, vóór dat de primitiefstreep, de oorsprong van het coelema- 

 tische mesoderm, gevormd wordt. 



2. Bij Tiipaia (en vermoedelijk bij nog meer vormen) komt in den 

 emhryonalen knobbel een gastrulaporus voor. Op veel later stadiën, als de 

 primitiefstreep zich gaat vormen en de eerste aanleg van het secundaire 

 mesoderm, komt bij Erinaceus niet zeldzaam een tweede gastrulaporus 

 (tijdelyk?) tot doorbraak. Het Utrechtsche museum bezit zeven exemplaren, 

 die dit verschijnsel vertoonen. Zij zullen later uitvoerig beschreven worden, 

 evenals de primaire gastrulaporus van Tupaia. De theorie der getrapte 

 gastrulatie is dus geen theorie meer, maar een feit, al zijn de twee 

 gastrula-invaginaties dan ook nog niet bij hetzelfde dier gevonden. 



3. De HuBRECHT'sche onderscheiding van notogenese en kephalogenese 

 komt ovei'een met de feiten. In de eerste gastrulaphase ontstaat de pro- 

 tochordale plaat, die bij Tupaia, Erinaceus enz. het ongesegmenteerde 

 rudimentaire primaire kopmesoderm doet ontstaan, dat dus vergeleken 

 mag worden met het mesenchym der Primaten. 



Het stelsel der rugorganen (centrale zenuwstelsel, chorda, coelomatisch 

 mesoblast, hypochorda, darmdak enz.) ontstaat eerst in de tweede gastru- 

 laphase uit primitiefstreep en protochordale wig (het archenteron der Saur- 

 opsiden), die vex'smelt met de protochordale plaat. De bijzonderheden 

 van dit proces zullen later bij Erinaceus en Tupaia nader beschreven 

 worden. 



4. De embryotrophische organen ontstaan uit de eerste phase.De eigen- 

 lijke embryonale organen (de rugorganen dus) vormen zich uit de 

 vloer van de archamnionholte, als een vegetatieve knop uit het primaire 

 organisme, vergelijkbaar met de CauN'sche edodermale knopping bij 

 Margeliden. 



5. Het navelblaasje is de darm van het primaire organisme, dat ten 

 deele overgaat in het secundaire. Het wordt ook vergeleken met de lever 

 van het secundaire organisme. 



6. Er bestaan naar alle waarschijnliikheid twee generaties van bloedcellen, 

 die resp. extra- en intra-embryonaal ontstaan (Maximow. Verh. Anat. Ges, 

 XXII. Berlin 1908). De eerste generatie verdwijnt reeds voor de geboorte 

 spoorloos. 



7. Hieruit meen ik te mogen concludeeren, dat wij met twee goed 

 geïndividualiseerde organismen te doen hebben. 



8. Deze twee generaties van individuen meent Brachet ook te hebben 

 gevonden bij Amphibien. Ze komen waarschijnlijk ook voor bij verwante 

 vormen {Petromyzon, Dipnoï, Acipenseriden). terwijl bij dooierrijke eieren 

 de eerste phase geheel onderdrukt schijnt te zijn. Brachet vergelijk zijncli- 



3 



