XXXV 



Dat zou niet mijn schuld zijn, want die termen zijn hoogst onvoldoende 

 omschreven. Het is b,v. niet mogelijk — de heer van Kampen wees er 

 zelf i-eeds op — ora in alle gevallen uit te maken, of wij met metaraor- 

 phose of met een generatiecyclus te doen hebben. Verder vormen de 

 ))kritische stadiën" van Beard een overgang van metamorphose tot de 

 geleidelijke opeenvolging van ontogenetische niveau's in een continu onto- 

 genetiscb proces. In elk geval schijnt bij den overgang van Protozoën in 

 Metazoën zich algemeen een generatiecyclus te hebben ontwikkeld, ver- 

 moedelijk samenhangende met het tweeslachtige leven (land en water) 

 van deze overgangsvormen. Naar alle waarschijnlijkheid moeten wij den 

 groeten overgang van het oorspronkelijke Dierenrijk uit de oerzee naar 

 het land — een soort phylogenetisch geboorte-proces! — ook als den 

 oorsprong beschouwen van den generatiecyclus. Later concentreerde zich 

 het «zoölogisch individu" weer tot één continu ontogenetiseh proces. 

 Alle verschijnselen van metamorfose, generatiewisseling enz. zijn te 

 begrijpen of moeten nog worden begrepen uit dit ééne centrale proces 

 der phylogenese: de expansie en concentratie der ontogenese, die 

 zich bij metamorphose en generatiewisseling over vele schijn-individuen 

 verdeelt. 



De geschiedenis van dezen generatieven polsslag is vermoedelijk véél 

 ingewikkelder, dan wij nu nog kunnen zien. De heer van Kampen wees 

 al op eenige uiteenloopende verschijnselen. Een kritisch referaat over het 

 nu reeds beschikbare materiaal zou hoogst leerzaam zijn, maar ontbreekt 

 tot nu toe in de literatuur. 



Eerst wanneer wij eenigermate dit phylogenetische proces kunnen over- 

 zien, kunnen wij ons een begrip vormen van het «zoölogisch individu" 

 en dan kunnen wij overleggen, of het practisch is een zóó scherpe onder- 

 scheiding te maken tusschen generatiecyclus en metamorphose, zooals, naar 

 de meening van Dr. van Kampen, nog algemeen gedaan wordt. 



Dit hoogst interessante vraagstuk sluit aan bij andere onderzoekingen, 

 die alle dit begrip van het «zoölogisch individu" ten doel hebben. 

 Hammar wees onlangs (Anat. Anzeig. 13 Nov. 1916) op de noodzaak een 

 begin te maken, met wat hij «Konstitutionsforschung" noemt, de physio- 

 logische manifestatie van het «zoölogisch individu". Driesch heeft hieraan 

 het begrip «entelechie" gehecht. De moderne erfelijkheidstheorie tracht 

 dit vraagstuk weer langs anderen weg te benaderen. 



De zoölogie moet trachten zich los te maken van onbewuste psychologische 

 preoccupaties. De onderzoeker projecteert steeds zijn eigen psychische 

 structuren in het materiaal, want begrijpen is mentaal assimileeren, maar 

 dit proces moet bewust gebeuren om de zwakten en grenzen er van te 

 leeren kennen, want wij kennen zelfs onze eigen psychische structuren 

 nog niet: een wetenschappelijke psychologie is eerst met de psycho- 

 analyse begonnen. Daarom hebben wij zoo'n moeite het begrip individu- 

 aliteit klaar te vatten. De wetenschap is, evenals ons geheele leven, 

 slechts de schaduw van ons zelf; de feiten illustreeren, zij bewijzen 

 niet; een objectieve wetenschap schijnt een zelfverblinding, een «meta- 

 psychologische projectie" (Freud). Niemand ziet verder dan zijn neus 

 lang is. Wij moeten hierin berusten en leeren beseften, dat de opvoe- 

 ding tot «wetenschap" naast materiaal kennis moreele verdieping tot 

 wijsheid vraagt. 



Het «zoölogische individu", dat wij uit de feiten meenen af te lezen, 

 sluimert vóór de kennismaking met de feiten al als het meer of minder 

 vage besef van onze eigen individualiteit in ons zelf. De menscli is nu 



