XXXVI 



eenmaal — voor hém zelf — de maat van vele dingen. Omgekeerd is 

 de concentratie op de feiten het middel tot metapsychologische projectie 

 en zoo tot zelfkennis. Het probleem van het «zoölogisch individu" en 

 zijn verhouding tot het «psychologisch individu" hoort tot die raetaphysische 

 grensproblemen, die in den laatsten tijd (Driescii c. s.) aan de orde be- 

 ginnen te komen. 



Primaire en secundaire viviparie. 



De heer de Meijere heeft het voor een niet-entomoloog moeilijk toe- 

 gankelijke materiaal over viviparie bij Insecten (en het mogelijk verband 

 van technische en sociale instincten met een verloren gegane primaire 

 viviparie) verzameld en daaruit geconcludeerd, dat bij deze diergroep 

 primaire viviparie niet voorkomt, wel komt secundaire viviparie sporadisch 

 en op zeer uiteenloopende manier voor. Hiermee is m. i. de mogelijkheid 

 afgesloten iets te zeggen over den oorsprong der sociale instincten als 

 »geprojecteerden uterus" in deze scherp afgesloten en eenzijdig ontwik- 

 kelde groep. Ik geef toe, dat Peripalus als eenig overblijfsel der archaïsche 

 Onychophoren zonder meer niet als type daarvan mag beschouwrd worden, 

 al is het daargevondene wel suggestief. 



Van algemeen belang is de opmerking, dat secundaire viviparie bij In- 

 secten juist bij allerlei gedegenereerde en dikwijls parasitische vormen 

 optreedt — en wel diffuus over het geheele Insectenrijk verdeeld — , zonder 

 eenig verband met het grondplan der hoofdgroepen, terwijl de viviparie 

 op zichzelf toch een allesbehalve «oppervlakkig" verschijnsel is, of dege- 

 neratief karakter heeft. Bij Zoogdieren is de graad der phyletische af- 

 drijving (af te lezen aan de ontwikkelingsgraad der ectoplacenta) juist een 

 taxonomisch kenmerk van den eersten rang, dat zelfs den naam geeft 

 aan systematische groepen (Amnioten, Aliantoidea, Deciduaten, Marsu- 

 pialia, enz.). 



Dit diffuse, grillige voorkomen der viviparie bij Insecten bewijst m. i. 

 het secundaire karakter daarvan, d. w. z. ze kan alleen worden verklaard 

 als herleving van verloren herinneringen (engrammen) aan een primaire 

 viviparie in het geheugen der soort (muneme, kiemplasma), zooals wij 

 nu, op dit phylogenetische niveau, alléén nog maar bij de Zoogdieren 

 vinden en in de meest volmaakte oorspronkelijkheid alleen bij den 

 metisch ! 



Is het gewaagd van uit deze waarnemingen te concludeeren, dat de 

 eenzijdige differentiatie der Insecten samenhangt met deze phyletische 

 afdrijving, zooals de centrale en sterk prospectieve plaats der Zoogdieren 

 in het Dierenrijk verband houdt met de ontwikkeling van het uterus- 

 complex ? 



Het schijnt, of de secundaire viviparie, zooals de heer de Meijere bij 

 de Insecten reeds opmerkte, hoort tot die groep verschijnselen, die als 

 symptoom van kalaplase van het kiemplasma (die ten slotte moet leiden 

 tot uitsterven van de soort) moeten worden iDCSchouwd (neotenie, ver- 

 korting der relatieve levensduur, vervroeging der puberteit en der ge- 

 boorte, ,,precocious segregation", vroege uitschakeling der kiembaan uit het 

 soma, gedetermineerde klieving, degeneratie van zenuwstelsel, enz. *)). 



Deze kataplase begeleidt ten eerste parasitisme en is verder als zij al- 



1) Ik geef dezo voor velen nog zeer problematische reeks alleen als illustratie van 

 mijn bedoeling. Het zou een onderwerp kunnen zijn voor een tweede samenkomst. 



