183 



zijn ? Het is altijd uiterst moeielijk op dergelijke vragen een 

 afdoend antwoord te geven. Natuurlijk hebben zijne publicaties 

 zeer sterk de aandacht getrokken. Toch is haar invloed niet zoo 

 groot gevreest, als men zou kunnen verwachten en hiervoor is 

 wellicht eene verklaring te vinden. Men kan op Hubrecht's werk 

 allerlei op- en aanmerkingen maken. Niet altijd is de litteratuur 

 met de grootste zorg geraadpleegd; Hubrecht heeft niet het 

 recht gehad uit zijn uit den aard der zaak zeer éénzijdig gefixeerd 

 materiaal zulke verstrekkende histologische konsekwenties te trek- 

 ken, als door hem gedaan is; eene zekere eenzijdigheid — be- 

 grijpelijk voor iemand, die tegen een stroom van, zooals hij het 

 noemde, vastgeroeste denkbeelden moest oproeien — en eene zucht 

 tot het geven van vaak wilde speculaties zijn dikwijls niet te 

 miskennen. Voor vele personen zijn deze gebreken sterk sprekend. 

 En hierbij komt nog iets. Hubrecht heeft zich steeds als vol- 

 bloed Darwinist doen kennen; in dit opzicht was hij geheel een 

 kind van zijn tijd. Hij heeft gestudeerd en zich gevormd in de 

 dagen, toen het Darwinisme op zijn hoogtepunt stond; hij heeft 

 de bekoring van die dagen gevoeld en óók Darwin persoonlijk 

 gekend. En, zooals het met de meeste thans levende zoölogen 

 van rijperen leeftijd het geval is, heeft hij zich niet aan den 

 invloed van het Darwinisme weten te onttrekken. In zijne latere 

 jaren, toen hij inzag, dat de bloeiperiode van deze leer voorbij 

 was, dat nieuwere denkbeelden in de plaats traden en dat de 

 studie van het afstammingsvraagstuk andere eischen stelt, dan 

 het Darwinisme kan bevredigen, heeft hij getracht zich aan deze 

 nieuwere ideeën aan te passen. Mijns inziens zijn deze pogingen 

 niet geslaagd; uit hetgeen hij over het vraagstuk der afstam- 

 mingsleer geschreven heeft, spreekt veel meer de zucht om het 

 Darwinisme te redden, dan een werkelijk doorgronden van ge- 

 noemde denkbeelden. Het valt niet te miskennen, dat deze laat- 

 sten bij de jongere generaties meer en meer ingang vinden en 

 ook hierin zoek ik eene oorzaak, dat Hubrecht's werk niet direct 

 dien invloed heeft uitgeoefend, welken het verdient. Trouwens 

 hiervan was hij zelf ten volle overtuigd. Eerst langzaam beginnen 



