WETENSCHAPPELIJKE VERGADERING. 



Leiden. Zoötomisch Laboratorium. 30 Januari 1915. 's Avonds 

 halfacht uur. 



Aanwezig: de HH. Sluiter (Voorzitter), de Beaufort, van Bemmelen, 

 Bolsius, Büttikofer, Crèvecoeur, Delsman, Droogleever Fortuyn, Funke, 

 Horst, van Kampen, Kuiper, Kruizinga, van Lidth de Jeude, Loman, 

 Metzelaar, van Oort, Peetei's, Pinkhof, Redeke, van Seters, v. d. Sleen, 

 Vernhout, Vosmaer en de dames: Droogleever Fortuyn, van Leyden, 

 Immink, Julius, Kleyn, Lens, de Lint, Peck, de Rooy, Scholten, Voigt, 

 V. d. Werk. Als gast: de Heer A. E. van Giffen. 



Daar de secretaris kennis heeft gegeven de vergadering niet te kunnen 

 bijwonen, neemt de Heer de Beaufort het secretariaat waar. 



De Voorzitter opent de vergadering en geeft het woord aan den Heer 

 Kuiper om eene mededeeling te doen over de Physiologie van de 

 Zwemblaas der Visschen, 



Spr. herinnert er aan, dat men in de loop der laatste eeuwen verschil- 

 lende voorstellingen heeft gehad van de rol, die de zwemblaas in 't leven 

 van den visch speelt. Hij staat een oogenblik stil bij de oudste en vol- 

 komen verlaten theorieën, die aan de zwemblaas een ademhalings- of een 

 spijsverteringsfunctie wilden toekennen, om daarna na te gaan op welke 

 wijze de blaas als hydrostatisch orgaan opgevat moest worden. In onzen 

 tijd aanvaarden de meeste zoölogen de opvatting van Moreau, die, in 

 strijd met de oudere meening van Borelli, van oordeel was, dat de visch 

 niet in staat is actief door spiercontracties den inhoud van zijn zwem- 

 blaas te veranderen en dus evenmin zijn evenwicht in verschillende water- 

 lagen kan beheerschen 



Spreker zet uiteen, dat de experimenten uitgevoerd voor en tegen de 

 theoi'ie van Borelli geen rekening hebben gehouden met verschillende 

 storende factoren, zooals vooral temperatuurswisselingen van 't water ge- 

 rende de proefneming. De invloed van dergelijke veranderingen in de 

 temperatuur wordt nagegaan om vervolgens te komen tot een betere 

 proefopstelling. De resultaten van proeven op deze wijze genomen leerden, 

 dat vele visschen kleine actieve volumenveranderingen vertoonen, die 

 wellicht bij sommige soorten voor de bepaling van het evenwichstvlak 

 in 't water van belang zullen blijken te zijn. t)e opvatting van Moreau 

 mag dus niet onbeperkt worden aangenomen, al is ook de wijze, waarop 

 de aangetoonde volumenveranderingen tot stand komen, een geheel andere 

 dan Borelli onderstelde. Waarschijnlijk zijn zij een gevolg van tonusver- 

 andering der lichaamswandspieren. 



De Heer Vosmaer vertoont vervolgens enkele preparaten en modellen, 

 vervaardigd in het Zoötomisch Laboratorium te Leiden. Wat betreft de 



4 



