nieuw materiaal een besliste hinderpaal. Overigens is de onmiddellijke 

 consequentie hiervan, dat men ook niet weet, welke waarde men eener- 

 zijds aan de verschillende vormen van wolf en jakhals, anderzijds aan 

 bepaalde, sinds Eütimeyer zijn Canis palustris opstelde, in de litera- 

 tuur als oerrassen ingeburgerde typen mag toekennen, te minder waar 

 deze soms op één of enkele individuen berusten. 



Toen ik dan ook indertijd (1908) bij de bestudeering van de terp- 

 honden (-schedels) deze trachtte te identificeeren, stiet ik op voor mij 

 onoverkomelijke moeilijkheden. Immers meende ik in deze groep van 

 honden uit vroeg- historischen tijd een «missing link'' te mogen zien tus- 

 schen de recente honden eener- en de praehistorische anderzijds, bij nadere 

 vergelijking raakte ik al spoedig het spoor bijster. Wel viel mij al direct 

 op, dat vele onder de recente honden voorkomende — t. w. zeer gedron- 

 gene, brachycepbale (mopsen, buldoggen), zoowel als zeer slanke, dolicho- 

 cephale (hazewinden) — vormen in de terpen ontbraken, aan den anderen 

 kant echter door vergelijking met de bekende prae- en protohistorische 

 typen, de zgn. oerrassen — met name: Canis palustris Êüt., C. matris 

 oplimae Jeitt ; C. intermedius Woldr. ; C. leineri Stud. ; C. inostranzewi 

 Anutsch; C. de Ie Mirei Hue; C. spalletti Strob.; C. deciimanis Nehr. ; 

 om van den C. molossus Kraera. maar niet te spreken — dat alle deze 

 vormen gemakkelijk waren aan te wijzen. Op ten deele even deugdelijke 

 gronden zou echter dat aantal nog wel met even zoovele en even sterk 

 verschillende typen te vermeerderen zijn geweest. Dan nog kwamen uit 

 de terpen honden te voorschijn, die nauwelijks van wolven te onder- 

 scheiden waren. De literatuur echter met nog meer namen te verrijken, 

 achtte ik voorshands niet geoorloofd. Uit een en ander bleek inmiddels 

 wel, dat de terphonden een schakel vormden. 



Drie vragen drongen zich nu al direct op den voorgrond, t. w. : 

 4. Hoe verhouden zich die praehistorische honden, die zgn. oerrassen, 

 ten opzichte van elkaar? 



2. Is die groote variabiliteit slechts eene fluctueerende of vindt zij een 

 diepere oorzaak in menging van meerdere biotypen? 



3. Welke zijn de verschillen tusschen den huishoud en zijne naaste 

 verwanten ? 



Alle deze drie vragen werden nu juist de grootste moeilijkheden in 

 den weg gelegd door een totaal gemis aan kennis van de grootte der 

 variabiliteit, een gemis, dat zich te sterker deed gevoelen, waar de aan- 

 gegeven verschillen bijna uitsluitend, zooal niet geheel van quantitatieven 

 aard waren. Van alternatieve verschilpunten geen spoor, doch overal trans- 

 gressie, overal een meer of minder. Hoe nu? Hier kan slechts statistisch 

 onderzoek den weg wijzen. Dat echter ook dit gemakkelijker gezegd 

 dan gedaan is, weet elk, die zich met gelijksoortig onderzoek heeft bezig 

 gehouden, hoeveel te meer echter, waar het onderzoek in casu vroegere 

 en dus in het algemeen sporadische overblijfselen betreft en noch van 

 recente, noch van de naaste voor afstamming in aanmerking komende 

 vormen eenig statistisch gegeven aanwezig was. 



In den loop der jaren is het mij, dank zij de loyale van meerdere 

 zijden ondervonden steun, gelukt, enkele statistische gegevens bijeen te 

 krijgen en ik wil besluiten met daaromtrent iets mede te deelen. 



Uitgangspunt vormt de waarneming, dat de terphonden, wat hunne 

 viiriabiliteit aangaat, het midden houden tusschen de vroegste thans 

 bekende honden en de recente; de basis van het onderzoek wordt ge- 

 geven in de samenvatting van honden tot groepen en de statistische 



