bewerking daarvan, waaraan de beschouwing van eiken vorm afzonderlijk 

 geheel ondergeschikt is gemaakt. 



Overigens overwoog ik, dat een statistische bewerking omtrent het 

 poly- of raonophyletisch karakter licht zou kunnen geven. Daarbij dacht 

 ik mij, dat bij monophyletische afstamming de variabiliteit van steeds 

 oudere groepen van honden ook telkens kleiner moest worden en dat 

 hunne kenmerken zich bij een zeer primitieve groep zouden bewegen om 

 een gemiddelde, dat van den uitgangsvorm weinig zou afwijken. Bij 

 polyphyletische afstamming daarentegen zou men in geographisch en 

 chronologisch verschillende cultures geheel verschillende gi-oepen van 

 honden kunnen aantreffen, of zulke, waarbij de kenmerken zich om twee 

 of meerdere gemiddelden groepeerden. Door vergelijking van verschillend 

 oude groepen dacht ik dan allerlei in domestiecatietoestand verkregen 

 eigenaardigheden op het spoor te kunnen komen, terwijl ik hoopte door 

 vergelijking van punten van verschil en overeenkomst met de reeds 

 genoemde naaste verwanten eene aanvankelijke oplossing te verkrijgen. 



Wat blijkt nu? 



Alvorens deze vraag nader onder de oogen te zien, zij vooropgesteld 

 het materiaal, dat mij ter beschikking staat. Dit nu wordt o. m. gevormd 

 door gegevens van: 



ongeveer 40 statistisch bewerkte terphondekenmerken, waaronder circa 

 20 indices, ontleend aan een materiaal van ± 500 koppen resp. kop- 

 fragmenten, 



ongeveer 70 statistisch bewerkte paalwoninghondekenmerken, waar- 

 onder circa 20 indices, ontleend aan een materiaal van Hz 160 koppen 

 resp. kop fragmenten en een geringer aantal ledemaatsbeenderen, 



recente honden, ten deele ontleend aan onderzoekingen van Wind Ie 

 en Humpreys, ten deele aan eigen materiaal, te samen circa 150 

 koppen omvattend. 



Overigens heb ik de beschikking over een twintigtal wolfs- en een 

 tiental jakhalsschedels, zoodat dit laatste materiaal als te klein, slechts 

 provisorische waarde bezit. 



Voor eene vergelijking tusschen recente honden en die uit terpen en 

 paalwoningen, bezigde ik twee verhoudingsmaten, t. w. de Palatin- en 

 de Koplndex. Hieraan meen ik grooter waarde te mogen toekennen, 

 waar met behulp van correlatietafels is uitgemaakt, dat er tusschen de 

 componenten, die deze indices samenstellen, eene strenge correlatie be- 

 staat. Uit die vergelijking nu blijkt, dat de honden uit de terpen minder 

 varieeren dan die uit onzen tijd, doch meer dan die uit de paalwoningen. 

 Hoe ouder een groep van honden is, des te geringer wordt hare vormen- 

 rijkdom ! Dit komt nog sterker uit, wanneer van de paalwoninghonden, 

 die, welke uit zuivere steencultures afkomstig zjjn, afzonderlijk worden 

 gehouden. 



Een en ander wordt, waar reproductie van curven eerst in een grooter 

 werk zal geschieden, hier wel het best door onderstaand staatje geïllustreerd. 

 Daarbij stellen J¥(ed), Q° en Qp, Q^ en Q^, de medianen resp. quar- 

 tielen en de verschillen tusschen medianen en quartielen voor naar 

 Galton en Tine Tam mes, Q : M(ed) de variabiliteitscoëfficient naar 

 Verschaffelt en M de arithmetisch gemiddelden, (Q:M)X100 de 

 variabiliteitscoëfficient en er de standaardafwijking naar Johannsen. 

 De maten zijn in mM. uitgedrukt. 



