gesproken, van klimatologischen aard, bepaaldelijk is de temperatuur 

 daarbij een zeer gewichtige factor. Théel stelde zich nu voor, dat een- 

 maal, in eene vroegere geologische periode, de thans door hem als 

 „bipolair" beschouwde soorten veel verder verspreid waren, ook in de 

 tropische wateren, hetgeen door de toenmaals veel hoogere en vóór alles 

 veel gelijkmatiger temperatuur werd mogelijk gemaakt. Toen daarna de 

 temperatuur aan de polen afnam, zijn de bewuste soorten, altijd volgens 

 Théel, in de warmere wateren uitgestorven of hebben andere soorten 

 gevormd, terwijl aan de polen de oorspronkelijke soorten bleven bestaan. 



Enkele jaren na de publicatie van deze hypothese werd zij opnieuw 

 door Pfeffer opgevat en gegeneraliseerd aan de wetenschappelijke wereld 

 voorgelegd, üe relictenhypothese kwam daardoor meer op den voorgrond. 

 In het kort is de redeneering aldus : eenmaal, tot in het begin van het 

 Tertiair, heerschte over de geheele aarde een gelijkmatig klimaat ; als 

 gevolg daarvan bevolkte eene uniforme fauna alle zeeën. Toen lang- 

 zamerhand, in het Tertiair, klimaatgordels ontstonden, bracht deze ver- 

 andering natuurlijk ook onder de organismenwereld van de oceanen 

 groote verandering. Enkele soorten, die de afkoeling op hoogere breedten 

 niet konden verdragen, stierven aan de polen uit, of emigreerden naar 

 lagere breedten, andere konden zich evenwel aanpassen en handhaafden 

 zich ; in vele gevallen waren dit aan beide polen dezelfde soorten. In 

 dit licht bezien waren dus de bipolaire soorten relicten, overblijfsels van 

 eene vroeger universeel verspreide fauna. Niet slechts de overeenkomst 

 tusschen de polaire fauna's, maar ook haar algemeen hoofdkenmerk, n 1. 

 de groote éénvormigheid, die zich uitspreekt in een betrekkelijk klein 

 aantal soorten, welke ondertusschen meest door een enorm groot aantal 

 der exemplaren van iedere soort wordt gecompenseerd, vond, volgens 

 Pfeffer, door zijne theorie eene ongedwongen verklaring. Immers, het 

 sprak van zelf, dat slechts enkele soorten aan de polen konden stand- 

 houden, die dan verder door de gelijkheid en standvastigheid der bestaans- 

 voorwaarden slechts weinig veranderden, terwijl in warmere gewesten de 

 hooge temperatuur en het groote aantal soorten tot een levendiger be- 

 staansstrijd en daardoor tot intensiever soortvorming aanleiding gaven. 



Hetzelfde gronddenkbeeld : dat de langzamerhand intredende afkoeling 

 eene streng selectieve uitwerking had op een vroeger uithoofde van de 

 overal gelijkmatige temperatuur universeel verspreide fauna en op de 

 meeste soorten zoodanig inwerkte, dat zij in het koudere gebied óf uit- 

 stierven óf emigreerden, terwijl slechts enkele soorten zich konden hand- 

 haven, werd, onafhankelijk van PfeÖ'er, eenige jaren later door John 

 Murray uitgesproken. Als aanpassingen aan de veranderde omstandig- 

 heden aan de polen, wees hij op het feit, dat hier de meeste marine 

 Evertebraten zich direct ontwikkelen, zonder pelagische larven, daar de 

 intensieve ijsvorming aan de oppervlakte natuurlijk noodlottig op dus- 

 danige pelagische ontwikkelingsstadiën zou inwerken, verder op het ge- 

 brek aan koolzure kalk in het koudere water, hetgeen weder invloed 

 heeft op het kalkschalig plankton en op de meeste Moliuskensoorten. 



Wat nu de oorzaken van het reeds herhaaldelijk genoemde, warmere 

 klimaat aangaat, het zal u duidelijk zijn, dat ik huiverig ben, mij op dit 

 gladde ijs te wagen. Was het de grootere inwendige warmte der aarde 

 of de belemmering der uitstraling, veroorzaakt door groote hoeveelheden 

 waterdamp of koolzuur? In dit laatste geval, wanneer werkelijk het 

 koolzuurgehalte van de atmosfeer grooter was dan tegenwoordig, zou 

 deze omstandigheid de gelijkmatigheid van het klimaat kunnen verklaren, 



