LXXXI 



Scbizopoden, n.1, Boreomysis scyphops en Amhlyops crozeti, die ook in 

 de diepzee op lagere breedten gevonden zijn. Inderdaad heeft dus Chun's 

 theorie veel voor, haar echter te generaliseeren is gevaarlijk en ieder 

 moet op zich zelf beschouwd voorden, 



Eene zeer plausibele verklaring is in het begin dezer eeuw door Van- 

 höffen gegeven, die bij eene kritische bespreking van Chun's hypothese 

 de gedachte uitspreekt, dat zich de overeenstemming tusschen de pela- 

 gische fauna's der koudere zeeën het best laat begrijpen, door aan te 

 nemen, dat deze organismen uit warmere gebieden afkomstig zijn, althans 

 direct uit na verwante warmwatersoorten ontstonden. Nu heeft Meisen- 

 heimer bij zijne bewerking der Pteropoden van de ,,Valdivia"-expeditie 

 het verloop van zulk een proces stap voor stap kunnen aantoonen. Het 

 moge mij niet als aanmatiging worden aangerekend, wanneer ik met ü 

 in het kort de verspreiding der hier genoemde, bij uitstek pelagische 

 Mollusken-groep, die ook voor mij geen onbekende is, naga. 



Ik laat U dan eerst de afbeeldingen zien van enkele typische polaire 

 Pteropoden. In de eerste plaats hebben wij dan de arctische Limacina 

 helicina, de bekende soort, die ten N. van den poolcirkel in ontzag- 

 lijke massa's voorkomt en, met Clione limacina, het hoofdvoedsel voor 

 den Groenlandschen walvisch vormt. Deze soort komt nu ook in de An- 

 tarctis voor, met geringe variaties, zcoals er dadelijk moet worden bij- 

 gevoegd, die evenwel zoo klein zijn, dat de arctische en de antarctische 

 vorm slechts als ondersoorten kunnen worden onderscheiden. De verschillen 

 berusten, zooals men ziet, hoofdzakelijk op de relatieve hoogte van de 

 spiraal der schaal, in zooverre, als de variaties in hoogte bij den arc- 

 tischen vorm zich binnen bepaalde gienzen houden die evenwel andere 

 zijn dan bij den Zuidpoolvorm, de echte helicina vertoont meer neiging 

 eene iets hoogere spiraal te ontwikkelen, terwijl in extreme gevallen bij 

 antarctica bijna de geheele spiraal door de laatste winding wordt omvat. 

 Toch kunnen in beide gebieden exemplaren gevonden worden, die geheel 

 met elkander overeenstemmen. Over aridere kleine verschillen zal ik thans 

 niet spreken, daar U vermoedelijk de in ieder geval zeer nauwe verwant- 

 schap der beide ondersoorten voldoende zal zijn. 



Zooals nu de arctische ondersoort typisch is voor het hoog-noordelijke 

 gebied en hier zoowel in den Atlantischen als in den Pacifischen Oceaan 

 talrijk voorkomt, zoo leeft de antarctische vorm circumpolair in het 

 Zuiclpoolgebied, waar zij zich streng aan de koude wateren der pool- 

 stroomen houdt en slechts in het Zuid-Afrikaansohe menggebied onder 

 voor haar ongunstige omstandigheden tot op 30° Z. B. gevonden is. 



In de tweede plaats kunnen wij dan een vertegenwoordigster van 

 hetzelfde genus Limacina aanvoeren, n.1. Limacina retrouersa. Deze 

 is typisch voor het boreale overgangsgebied van den Atlantischen Oceaan, 

 en wel in dat gedeelte, waar de uitloopers van den Golfstroom in ver- 

 schillende richtingen uitstralen. Daarom komt zij hoofdzakelijk voor ten 

 N. van den onderzeeschen rug, die zich van Schotland en de Farör- 

 eilanden naar IJsland uitstrekt, echter wordt zij in de wintermaanden 

 ook in de Noordelijke Noordzee, in het Engelsch Kanaal, ja zelfs in de 

 Golf van Biscaye aangetroffen. Aan de oostkust van Noord-Amerika schijnt 

 de zuidgrens voor dezen vorm ongeveer bij 38° N. B. te liggen. In den 

 Pacifischen Oceaan werd zij merkwaardigerwijs nog niet gevonden. Voor 

 den Zuidpoolvorm geldt nu weer dit, dat zij in deze streken op bepaalde 

 plaatsen, maar ook hier steeds in meng- of overgangsgebieden tusschen 

 koude en warmere stroomingen voorkomt, zoo in de buurt van Kaap 

 Hoorn en in de nabijheid van de Kerguelen en de Crozet-eilanden. Men 



