ze aan of nabij de oppervlakte aan, in verreweg de meeste gevallen 

 kwamen zij op een diepte van eenige honderden vademen onder de opper- 

 vlakte voor, in waterlagen, die door alle overige soorten, ook niet bij 

 hunne periodieke vertikale bewegingen, die zooals bekend is, met de 

 wisseling van dag en nacht samenhangen, nooit wordt bereikt. 



AVanneer nu de meest oorspronkelijke vormen van een bepaalde groep 

 van planktonische organismen typische bewoners van groote diepten zijn, 

 dan ligt het voor de hand, dat wij ons tot Chun's hypothese moeten wenden 

 voor eene verklaring van bipolariteitsverschijnselen in zulk een groep. 

 Volgens deze hypothese is ook nu nog het abyssaal een verbindingsweg 

 tusschen de beide polaire woongebieden. Chun had daarbij evenwel de 

 bipolaire soorten zelf op het oog, en in ons speciale geval van de Pteropoden 

 zijn weliswaar de meest primitieve vormen abyssaal, maar de bovengenoemde 

 bipolaire soorten zijn nimmer in het abyssaal van lagere breedten gevonden. 



Het komt mij voor, dat tegenover mej. Bonnevie, die aan Chun's the- 

 orie de voorkeur wil geven boven die van Mèisenheimer, de neiging tot 

 het abyssaal van de primitieve Pteropoden voor de bipolariteitsquaestie 

 van minder beteekenis is. Zijn de Pteropoden oorspronkelijk uit het 

 abyssaal afkomstig, dan hebben zij, zoo stel ik mij voor, het aanzijn 

 geschonken aan tal van soorten, die zich naar hoogere waterlagen ver- 

 plaatsen en meest typische oppervlaktevormen werden ; uit deze opper- 

 vlakte soorten ontstonden dan langzamerhand door het boven omschreven 

 proces de vormen van het overgangsgebied en van de arctische en ant- 

 arctische wateren, hetgeen in enkele gevallen tot bipolariteit leidde. Dat 

 bipolaire species direct uit abyssale zouden zijn ontstaan, schijnt mij te 

 minder waarschijnlijk, omdat wij dan twee volkomen gescheiden ontwik- 

 kelingsgebieden moeten aannemen, die in beide gevallen identieke of 

 bijna geheel identieke soorten oplevei'den, en wij de sporen van zulk 

 eene afstamming noch anatomisch, noch chorologisch (dus in de lijst der 

 vindplaatsen) bij de bipolaire Pteropodensoorten kunnen aantoonen. 



Ondertusschen, wellicht reeds te lang, heb ik Uw aandacht met der- 

 gelijke détails beziggehouden. Dat, ondanks de geweldige tijden, waarin 

 wij leven, en waarvan slechts een zwakke klank ons bereikt, de omstan- 

 digheden het veroorloven, dat wij ons nog in wetenschappelijke vraag- 

 stukken kunnen verdiepen, is zeker het grootste politieke voorrecht, dat 

 ons kleine landje, te midden van het ontzettende oorlogsrumoer, tot 

 nog toe heeft genoten. Het is ons aller vurige hoop, dat na den vrede 

 eene van de schoonste uitingen van internationaal verkeer, het beoefenen 

 der wetenschap door alle volkeren, ieder naar de mate zijner krachten, 

 tot nieuw leven worde gewekt. Wel is het niet zonder weemoed, dat wij 

 dezen wensch uitspreken, wanneer wij allerwege de verwoestingen, ook 

 van moreelen aard, buiten onze grenzen aanschouwen. Toch, wij klampen 

 ons vast aan de verwachting, dat wij de terugkeer van gelukkiger tijden 

 zullen beleven, wanneer vrije kunst en vrije wetenschap zich niet langer 

 behoeven te verschuilen in de enkele neutrale hoeken van ons oude, wel- 

 licht te oude werelddeel. 



De voorzitter dankt den Heer Tesch voor zijn belangwekkende voor- 

 dracht, die nog tot eenige discussie aanleiding geeft. 



Daarna sluit de voorzitter de vergadering. 



