m CAl. AC FRIG. EXPER. VARIA FACTA. 125 



taui in mufeiim , et glaciei fuperaffudi aquam nouam , 

 quae aliquamdiu in mufeo calef-ido feruata aute erat. Vix 

 abiolueram recentem Ii.inc afFufionem , cum fubito , nec 

 fiuc ingeuti fragore , valculum medium difiumpebatur ; et 

 in glacie , a vaiculo libera , difleda inucni adhuc locum , 

 aqua fpumoft refertum , nucis auellanac magnitudinc. Vi- 

 detur lioc phaenomenum eapropter accidifle , quod aqua , 

 glaciei recens afflila , calidior, hanc ad ampliorem volumi- 

 nis meufuntm extendit ; ex quo faAum efl , vt vas fidi- 

 le t ob glaciem expanfam fatis iam extenliim , et vix 

 adhuc ruptioni refiflens , hanc , modica accedentc vlteriori 

 dilatatione , tandern fiierit paffiim. Habet , vti arbitror , 

 hoc experimentum cohacrentiam et counexum cum alio 

 plane mirabili cafii , qucm obleruauit Illuftris Friewaldus , 

 anno 1730 ; qui , cum vas vitreum oblongum aqua re- 

 pletum , diabolos carteftanos fic diiSos contincns , in con- 

 claui non calefiidto reliquiflTet , et i:im a congelatione aquae 

 periculum inflrumento metueret , liihito accetrit, vt id mu- 

 feo cilefa(flo inferret. CWfendit. aquam adhuc liquidam ; 

 fed cum veficam fuperne alligatam digito premeret , vt 

 fubfiderent imaguncuiae : dido citius omnis aqua abiit in 

 lamellas tenues glaci;iles , atque fic initium congelationis 

 fccit- Legitur. hoc experimentum in tranfi^, anglkan. 

 nro. 41 8 , pag. 79 , fine explicatione phaeuomeni ; quam 

 demum adiecit Cel. Hollmamus^ in nouis littcrariis gottingen!-. 

 fibusad io.lanuaxii,i743. Hic enim plurimiscaptistentami- 

 nibus deprehendit tandem , folum calorem aut manuum , aut 

 conclauis calidioris, accedentem ad aquam liquidam adhucqui- 

 dem, fedpenitus frigefadam ct congelationiproximam in cauf- 

 liim hic aduocari debexe. Quimexplioitiouemcerteexperimen- 

 Tom. XIV. Ff tum 



