LXi 



voort tot aan het kieuwliart, mondt liieriu door middel van een 

 sleufvormige (Eledone) of ovale (Octopus) opening, en gaat ver- 

 volgens, althans bij Eledone, ongemerkt in de mantelader over, 

 zoodat deze zich als de voortzetting van den eersten vertoont. 

 De mantelader, althans voor zooverre zij binnen het lumen van 

 den nierzak verloopt, is aan de ventrale zijde ook met aanhang- 

 sels bezet. — Het kieuwhart helpt lateraal den nierzak begrenzen ; 

 bij Eledone zet zich de nierzakholte nog in de dorsale richting 

 van 't kieuwhart voort ; bij Octopus is dit niet het geval ; hier is 

 de topographie van den nierzak niet zoo eenvoudig , daar hij door 

 verschillende bindweefselfacetten in een aantal compartimenten is 

 verdeeld , die echter alle met elkaar in gemeenschap staan. 



Juist daar, waar de vena cava zich splitst in de twee vena cava- 

 takken , monden in de eerste nog twee andere veneuse vaten , en 

 wel aan elke zijde één. Ieder dezer vaten (Tubes péritoneaux 

 Milne Edw.) doorloopt voor een deel het lumen van den nierzak, 

 die aan denzelfden kant is gelegen , is met groote en talrijke ader- 

 aanhangsels bekleed , en mondt in den sinus venosus , die bij de 

 Octopoden zeer ontwikkeld is , en behalve het coecum en de maag , 

 ook de speekselklieren en den oesophagus omgeeft; deze veneuse 

 vaten voeren het bloed uit den sinus venosus naar de vena 

 cava, ook helpen zij aan de dorsale zijde, evenals de vena ca va- 

 takken, den nierzakwand vormen. — Aan weerszoden loopt de 

 kieuwader , die het slagaderlijke bloed van de kieuw naar het hart 

 voert , dwars door den nierzak heen , verlaat dan deze en neemt 

 vervolgens haar weg naar het hart. 



Het hart mist bij de Octopoden een eigenlijk pericardium ; van 

 eene communicatie tusschen nierzakholte en pericardium , zooals die 

 bij vele andere Mollusken-groepen gevonden wordt, kan dus hier 

 geen sprake zijn. 



Vlak bg de inwendige monding van den ureter , en wel in laterale 

 lichting, bevindt zich eene andere kleine opening in den nier- 

 zakwand , die het einde vormt van een eigenaardig kanaal. Dit 

 kanaal ligt onmiddellijk tegen den dorsalen nierzakwand aan , 

 verloopt in laterale richting naar het kieuwhart toe , en wordt 



