24 



van de fuuctie der Bursa, voornamelijk omdat ze ook bij vogels 

 van het mannelijk geslacht voorkomt; hij voegt er aan toe : 



»Accedit quod foramen valde exiguuni et obscurum sit, ut tan- 

 »tae utilitatis non apparet, vix enim aciculum aut setam admit- 

 »tit et in cavitatem caecam termiuatur." 



Onze beroemde landgenoot Reynier de Clraaff (1668) (3) 

 kon zich ook niet vereenigen met de door Fabricius aan de Bursa 

 toegekende functie, getuige het volgende : 



»Nos verum talem ejus usum non agnoscimur, quia promiscue 

 » tam gallis quam gallinis inest , et nullam cum ovario communi- 

 »cationem habet." 



Morgagni (4) meent, dat de Bursa geheel bij de cloaca gere- 

 kend moet worden, om verschillende reden: »Eam ergo ad clo- 

 »acam potius quam ad uterum spectare existimo , propterea quia 

 »non solum figura a Graaffio in eadem Tabula proposita , verum 

 »etiam tunicarum structurae modo et secreti humoris colore bi- 

 »nis iis subrotundis Folliculis persimilem esse, animadverti qui 

 »ad extremum canis intestinum hunc atque hinc locati , brevi collo 

 »in ipso podice desinente cinereum et graveolentem mucum excer- 

 »nunt." 



Bij Peyer (5) wordt (in 1682) de Bursa Fabricii beschreven 

 als een membraneuse blaas , die door een wijde opening met de 

 cloaca communiceert, tusschen uterus en ureteren is gelegen, doch 

 daarmede in geen gemeenschap staat. 



PerrauM (1699) (6) ziet in de Bursa een derden blinddarm 

 en vergelijkt kleine zakjes, die zich aan den einddarm van den 

 Struisvogel bevinden, met de anaalklieren van Carnivoren. 



Schneider (1784) (7) schijnt niet bekend geweest te zijn met 

 hetgeen vroegere onderzoekers over de Bursa schreven; hij meent 

 ten minste hierin een orgaan te zien, waarin de eieren eenigen 

 tijd bewaard blijven en rijp worden; een meening die natuurlijk 

 vervalt met constateeren van de aanwezigheid der Bursa bij beide 

 geslachten (Harvey). 



BlumenbaclTs Handbuch der vergleichenden Anatomie (1805) 

 (8) stond niij niet ten dienste. Volgens Gallen (45) komen de re- 



