28 



Bij een oude wijfjesuil werd geeu bursa meer aangetroffen en 

 bij jonge buizerds een bursa van 10'/ 2 — 12 mM. een ruime klier- 

 achtige holte en een nauwe opening. 



Bij de tamme eend eindelijk vond Barkow de bursa 9 mM. 

 lang, een nauwe opening, een holte die spoedig blind eindigt, 

 zoodat een borstelhaar slechts a / 4 mM. in haar indringen kon. 



In het midden der bursa zou echter " weder een afgesloten holte 

 bestaan. De wand is zeer hard (bijna kraakbeenig). Het orgaan 

 eindigt in een fijn spitsje, 'twelk Barkow voor een arterietakje 

 houdt, daar hij het heeft kunnen opspuiten. 



Deze verhandeling is vergezeld van eenige eenvoudige afbeel- 

 dingen. 



Meckel (1829) (14) noemt de Bursa Fabricii in verband met 

 de inktzakken van Sepia en gelooft , dat deze heterogene organen 

 eenigszins vergelijkbaar zijn. 



In hetzelfde jaar 1829 verscheen ook een verhandeling van vrij 

 aanzienlijken omvang over de Bursa Fabricii van de hand van 

 Berthold (15). Deze onderzoeker begint met een overzicht te ge- 

 ven van de in dien tijd voorhandene literatuur (de verhandeling 

 van Barkow , die in hetzelfde jaar verschenen was , schijnt hij 

 nog niet gekend te hebben). Daarop bestrijdt hij de meening, 

 dat de Bursa Fabricii te vergelijken zou zijn met de anaalklieren 

 van vele zoogdieren , op de volgende gronden : 



l e . De ware anaalklieren scheiden altijd een sterk riekende stof 

 uit, zoowel bij Mammalia als bij Reptiliën en Amphibiën. Bij de 

 vogels echter wordt nooit het product der bursa sterk riekend 

 aangetroffen : daarentegen is de bij vogels voorkomende staartklier 

 (» Bürzeldrüse") beter met genoemde anaalklieren te vergelijken. 



2 e . De anaalklieren der zoogdieren en Amphibiën zijn altijd 

 parig aanwezig ; zoo ook de staartklier der vogels ; de Bursa Fa- 

 bricii daarentegen is steeds onparig. 



Hieraan voegt Berthold de volgende niet zeer steek houdende 

 bewering toe: »Die Bursa, wenn sie eine Drüse vorstellen soll , 

 »ist eine von denen, die mit einem Ausführungsgange versehen 

 »sind, und ware demnach die einzige Drüse dieser Art, welche 



