32 



Bij eeiiige vogels vond hij een uit talrijke opgehoopte follikels 

 bestaande »Wulst", die zich van het ostium der bursa tot aan 

 de anusopening toe uitstrekte. 



Voor het overige beschrijft Stannius de Bursa Fabricii evenzoo 

 als zijne voorgangers, en voegt er aan toe, dat hij de binnen- 

 vlakte niet zelden , sterk geplooid en bij jonge vogels doorboord 

 vond door de openingen van talrijke secerneerende follikels. 



In hetzelfde jaar 1846 verschenen ook Curier's Le^ons <ï Ana- 

 tomie comparée (24) waarin deze beroemde natuuronderzoeker in 

 Article IV de structuur beschreef van de Bursa Fabricii: dat or- 

 gaan waarvan nog steeds de functie onbekend was. 



Hij vond haar als: »une bourse membraneuse et glanduleuse, 

 »qui se trouve dans les oiseaux males et fenielles, au dessus de 

 »leur cloaque et qui s'ouvre a la paroi supérieure de ce sac, plus 

 »en arrière que Ie rectum"- Ze is voorzien van een zenuwtak uit 

 den plexus cruralis en wordt gevoed door een arterie die uit de 

 aorta abdominalis of uit de arteria sacralis media ontspringt. 



Cuvier's beschrijving der Bursa Fabricii wijkt in zooverre van 

 die van vroegere auteurs af, dat hij vindt, dat hare klierachtige 

 wanden vele kleine holten bevat, die met kleine openingetjes in 

 de gezamenlijke holte der bursa uitmonden. Soms openen zich 

 deze holten in kleine zakjes , die in de holte der bursa proëmi- 

 neeren en door fijne openingetjes hiermede communiceeren. 



De functie van het orgaan is hem met dat al niet duidelijker 

 geworden ; nooit vond hij een secretum in de bursa ; hij verge- 

 lijkt haar in de verte met de glandulae suprarenales en den 

 thymus. 



In een fraaie , door goede afbeeldingen opgehelderde verhande- 

 ling van Martin St. Ange (1857) »De 1'appareil réproducteur 

 des animaux vertébrés" (25) wordt ook de Bursa Fabricii nauw- 

 keurig beschreven : allereerst bij de duif : hier doet zij zich bij 

 beide geslachten gelijk voor; ze is zoo groot als een groote aman- 

 del, die van zijn bast ontdaan is; constant vindt men haar in 

 het mediane vlak tusschen rectum en heiligbeen, zoodat ze, als 

 de vogel rechtop staat, boven het rectum ligt. 



