35 



voor het bloote oog zichtbare overlangsche plooien doen ontstaan. 

 De follikels hebben een verschillende grootte: haar inhoud is 

 kleincellig , wordt troebel door inwerkiüg van azijnzuur en is 

 duidelijk van bloedvaten voorzien. 



De oppervlakte der mucosa is bedekt met een laagsgewijs cy- 

 linderepithelium. Leijdig verwerpt verder de meening van R. 

 Wagner en anderen , die slijmklieren met kleine poriën in de 

 bursa meenden te vinden en houdt de bursa voor een lymphoïd 

 orgaan. 



iflilne-Edwards (1869) (28), die ook een enkel woord aan de 

 Bursa Fabricii wijdt, houdt eveneens de follikels van dit orgaan 

 voor analoog aan Peijer's follikels. 



De geschiedenis der Bursa Fabricii treedt een nieuwe phase in 

 met de nu volgende verhandelingen van Bornhaupt en Gallen, 

 welke beide op instigatie en onder leiding van Stieda (toen nog 

 in Dorpat) een onderzoek instelden naar den bouw en de ontwik- 

 keling van dit orgaan. 



Vóór de verdere onderzoekingen echter ter sprake komen moet 

 nog vermeld worden , dat de Bursa Fabricii kortelijk wordt ge- 

 noemd in tal van hand- en leerboeken waarin slechts de meenin- 

 gen van anderen worden gereproduceerd: en wel in de werken 

 van Volgt (1853) (29), Gurlt (1849) (30), C. Vogt (1851) (31), 

 Bergmann en Leuckart (1852) (32), Van der Hoeven (1856) 

 (33), Rodsewitsch (1854) (34), Kolb (1854) (35), Lelscring 

 (1861) (36), Thorell (1861) (37), Troschel (1864) (38), Von Oe- 

 fele (1865) (39), Oven (1866) (40), Hartlng (1867) (41) en 

 misschien nog anderen. 



Bornhaupt (1567) (42) was de eerste, die door een degelijk 

 embryologisch onderzoek de ware natuur der Bursa Fabricii hoopte 

 te ontdekken ; en daarmede was een grooten stap in goede rich- 

 ting gedaan gedaan. De ontwikkeling van het urogenitaalstelsel 

 was hem hoofdzaak doch telkens kwam hij daarbij ook op de 

 Bursa Fabricii. 



Na de embryologische onderzoekingen van von Baer en Huschke 

 behandeld te hebben wijst hij op de aanwezigheid van tal van 



