37 



van den achterwand der cloaca, zooals Huschke meende, zoo is 

 haar weefsel toch , volgens Bornhaupt , afkomstig van het epitheel 

 van den postanaaldarm. 



De verdere ontwikkeling der bursa is zeer eenvoudig: naarmate 

 ze grooter wordt, stijgt ze in de bekkenholte meer en meer op ; ze 

 wordt eivormig, op den elfden broeddag vormen zich de eerste 

 overlangsche plooien: in deze plooivorming is het buitenste om- 

 hulsel der bursa mede begrepen. 



Op den vijftienden dag verdikt zich het epitheel hier en daar 

 tot kleine, in de holte der bursa proëmineerende »Knötchen", die 

 zich van het epitheel zoodanig afsnoeren, dat ze in het stroma 

 der plooien ingebed zijn en slechts aan één pool met het epitheel 

 blijven samenhangen. 



Later woekeren ze in zoo sterken getale, dat het stroma bijna 

 geheel wordt verdrongen. 



Daar hij dit ook bij jonge kippen vond, besluit Bornhaupt, 

 dat deze organen als buisvormige klieren zijn op te vatten en niet 

 als lymphoïde of Peyer's follikels , zooals Leyuig en na hem ook 

 anderen beweerden. 



Deze werkelijk zeer nauwkeurige en juiste beschrijving van de 

 ontwikkeling van cloaca en Bursa Fabricii wordt, voorzooverre 

 deze laatste aangaat , vrijwel gecompleteerd door de verhandeling van 



Gallen (1871) (43) *), die den bouw der volwassen bursa his- 

 tologisch bestudeerde. 



Deze onderzoeker geeft eerst eene macroscopische beschrijving 

 van de bursa, die vrijwel overeenkomt met 't geen vroegere on- 

 derzoekers , met name Ahlwik , reeds bekend gemaakt hadden : dan 

 volgt een zeer uitvoerig historisch overzicht waaruit ik veel be- 

 langrijks heb kunnen putten; eindelijk het microscopisch onder- 

 zoek, waarin hij tot de volgende resultaten komt: Het omhulsel 

 der Bursa Fabricii vertoont een vezelachtigen bouw ; men kan er 

 twee lagen aan onderscheiden: de vezelen der buitenste loopen 



1) Professor L. Stieda in Rönigsberg had de welwillendheid , mij deze verhandeling af 

 te staan en mijn aandacht te vestigen op de jongste verhandeling van ltetterer. 



