42 



hierin namelijk ontstaan holten, die met een amorphe detritus 

 gevuld zijn; tegelijkertijd verspreiden zich de lymphoïde cellen, 

 uit de follikels in het omgevende bindweefsel, dat op zijn beurt 

 gaat woekeren en sterk in omvang toeneemt. De follikels worden 

 nu al kleiner en kleiner, verdwijnen eindelijk geheel en al en nu 

 blijft er een ophooping van bindweefsel over vol lymphoïde 

 cellen en in alle richtingen doorboord door de buisvormige in- 

 stulpingen van het epitheel. De atrophie van het geheele orgaan 

 houdt gelijken tred met deze veranderingen zijner elementen, 

 zoodat in dit laatste stadium de bursa bijna geheel met de abdo- 

 minaal-aponeurose is versmolten. 



In 1877 verscheen al weder een artikel over de Bursa Fabricii, 

 ditmaal van een Engelschman: 



Forbes (45). Deze schrijver zegt bet onderzoek naar den bouw 

 der bursa begonnen te zijn met het oog op den afwijkenden vorm, 

 dien hij bij de struisaehtige vogels aantrof. 



Hij behandelt uitvoerig den bouw der cloaca bij de vogels en 

 beschrijft daarop in grove trekken den macroscopischen bouw der 

 bursa bij niet minder dan 90 species. 



De hoofdzaak zijner resultaten laat ik hier volgen : 



Passeres: de bursa is gewoonlijk smal, peervormig, voorzien 

 van een kleine opening in de cloaca en van een klierachtigen wand 

 zonder plooien. Ze verdwijnt geheel bij volwassen individuen. 



Ramphastidae '. de bursa verdwijnt ook hier geheel bij oudere 

 vogels en laat alleen een kleine indeuking van den achterwand 

 der cloaca over. 



Cuculidae: de hals der bursa is bijzonder lang en dun, het 

 lichaam knodsvormig; de bursa verdwijnt geheel bij volwassen 

 dieren. 



Dacelo , Merops , Momotus hebben een zeer groote zakvormige 

 bursa. 



Bij Papagaaien is ze ook zakvormig en heeft slechts een kleine 

 opening. 



Platycercus icterotis: bij een zeer oud individu was de bursa 

 nog aanwezig, doch de opening was bijna verdwenen. 



