44 



Uria troïle: de bursa is groot, zakvormig, haar wand dik en 

 klierachtig, de centrale holte klein, plooien zijn niet aanwezig. 



Bij Alca torda, was de bursa bijna geheel verdwenen. 



Eindelijk onderzocht Forbes zeer nauwkeurig de struisachtige 

 vogels en wel Casuarius uniappendiculatus. Casuarius pecticollis. 

 Struthio camelus en Rhea americana. Hier is de bursa vrij groot, 

 doch zoo gewijzigd, dat niet de bursa in de cloaca, maar de 

 cloaca in de bursa uitmondt. 



Forbes deelt verder zonder nader onderzoek de meening van 

 Alesi, dat de follikels der bursa van lympathischen aard zijn. Hij 

 resumeert als volgt: 



1°. De bursa Fabricii komt bij beide sexen en waarschij ulijk bij 

 alle vogelspecies voor. 



2°. Ze is het meest ontwikkeld bij jonge vogels , atrophieert en 

 verdwijnt meer of min bij volwassen individuen; de periode van 

 begin en einde van dit proces verschilt bij de verschuilende spe- 

 cies belangrijk. Bij sommigen persisteert ze waarschijnlijk levens- 

 lang, hoewel dan functioneel onwerkzaam. 



3°. Bjj de meeste vogels is ze een tamelijk groote of een kleine 

 zak, die door een nauwe opening in den dorsalen wand van de 

 »lowest chamber" der cloaca uitmondt. 



4°. Bij de struisachtige vogels {Apteryx is twijfelachtig) opent 

 daarentegen de cloaca in de bursa » by a posterior aperture , owing 

 »to the fact that the bursa is not constricted off at the neck ; 

 »but is commensurate in extent with the third or outer chamber 

 »of the cloaca, the two being united into one (only in young birds). 



5°. De bursa is een klierachtig orgaan , lymphatische follikels 

 zijn hare essentieele bestanddeelen ; een juist homologon is bij 

 andere vertebraten niet te vinden. 



ütleda (46) brak in 1880 een lans voor de indertijd door Born- 

 haupt en Gallen verdedigde meening, dat de follikels der Bursa 

 Fabricii van epithelialen oorsprong zijn en dus niets gemeen heb- 

 ben met lymphoide organen , tegenover Alesi en Forbes , die on- 

 bekend met de werken dier onderzoekers de follikels der bursa 

 vergeleken met die van lymphklieren. 



