52 



stadiën zorgvuldig worden aangegeven , groeien meer en meer in 

 het bindweefsel der mucosa. Daarmede gepaard gaat een ingroei- 

 ing van bindweefsel in de jonge follikels, zoodat die, weldra van 

 het epitheel afgesnoerd , geheel door een bindweefselachtig netwerk 

 doorvlochten zijn. 



De meeste of alle follikels zouden zich reeds na drie of vier 

 dagen afgesnoerd hebben. 



3. De Bursa Fabricii gaat verdwijnen bij het begin der geslachts- 

 werkzaamheid. 



Retterer constateerde de volgende feiten: 



Bij een jonge kip, die één maand gelegd had, was de bursa 

 kleiner geworden (15 — 8 mM.); door deze inkrimping is de 

 muscularis dikker geworden. 



De mucosa is geelachtig , de follikels zijn ovaal , door groote 



ruimten gescheiden , daar het bindweefsel sterk is gaan woekeren. 



Vele follikels bestaan slechts uit de zich sterk kleurende epi- 



theliale elementen ; de buitenste grens is niet nauwkeurig meer 



aan te geven. 



De involuties van 't epitheel zijn dezelfde gebleven. 

 Bij een driejarig hoen was de bursa geheel verdwenen. In de 

 achterwand der cloaca bevonden zich nog eenige overblijfselen van 

 follikels en vele divertikels. 



Ook bij een oude casuaris werden nog slechts restes van folli- 

 kels aangetroffen. 



Eindelijk schrijft Retterer de atrophie der bursa toe aan de 

 woekering van bindweefsel , dat zich verkort en samentrekt , zoo- 

 dat ze meer en meer in de onderste afdeeling der cloaca wordt 

 opgenomen ; terwijl gelijktijdig de epitheliale elementen uit de 

 mazen der follikels geperst worden. 



4. Ten slotte bespreekt Retterer de organen, die door verschil- 

 lende onderzoekers als homologa der Bursa Fabricii werden be- 

 schouwd en eindigt met haar met de amygdala der zoogdieren te 

 vergelijken. 



In het eerste deel van 1887 der Philosophical Transactions of 

 the Royal Society of London verscheen een artikel van 



