53 



H. Gadow (57) *) over de cloaca en de copulatieorganen der 

 Amniota, waarin ook de Bursa Fabricii ter sprake komt. De 

 schrijver behandelt uit vergelijkend-anatomisch oogpunt den bouw 

 der cloaca van reptiliën , vogels en mammalia en geeft aan de 

 drie »chambers" der cloaca de namen proctodaeum (de onderste, 

 epiblastische afdeeling) , urodaeum (die , waarin eerst de allantois, 

 later de urine en geslachtswegen uitloozen) en coprodaeum (het 

 verwijde gedeelte van het rectum) , welke namen ik gaarne over- 

 neem. Wat de Bursa Fabricii betreft vermeldt Gadow slechts , 

 dat ze steeds in het proctodaeum uitmondt en houdt haar ook 

 voor een derivaat daarvan. 



Ten slotte zij er op gewezen , dat de Bursa Fabricii ook behan- 

 deld wordt in de hand- en leerboeken van Carus (51), Cegen- 

 baur (52), Franz Muller (53), Wicrtcrshclm (54), Balfour 

 (55), Kölliker (56) en anderen. 



Uit het bovenstaande blijkt ten duidelijkste, dat men het nog 

 lang niet eens is over het wezen der Bursa Fabricii; en dat er 

 uiteenloopende en dikwijls lijnrecht tegengestelde opiniën bestaan 

 over alle onderdeden der bursa, zoowel als over hare vermoe- 

 delijke functie, haar ontwikkeling en homologiën. 



1) Een afdruk van deze verhandeling, die nog niet in de Bibliotheken aanwezig was, 

 werd mij welwillend door Professor M. Fürbringer ter inzage afgestaan. 



