47 , 



CA 



'as ■ 



in. 



DE ONTWIKKELING VAN DE CLOACA EN 



DE BURSA FABRICII TOT DEN 10 DEN 



BROEDDAG. 



De Bursa Fabricii en de cloaca der vogels zijn bij hun eerste 

 optreden in het embryo zoo onafscheidelijk verbonden, dat de 

 ontwikkeling van ieder niet wel afzonderlijk kan beschreven wor- 

 den. Wij zullen dus beide gezameulijk in den loop harer ont- 

 wikkeling volgen , totdat de Bursa Fabricii zich als een zelfstandig 

 orgaan voordoet, om dan dit laatste alleen verder na te gaan. 



Een goed inzicht in de verhouding der deelen in het staart- 

 einde van het embryo is eigenlijk alleen te verkrijgen door het 

 vervaardigen van goede sagittale doorsneden , d. i. zulke, die zooveel 

 mogelijk evenwijdig loopen aan het mediane vlak , dat men zich 

 door het embryo denken kan. Dit is werkelijk geen gemakkelijke 

 taak ; kan men aan de jongste stadiën ook al vrij goed de richting 

 bepalen , in welke men snijden wil , bezwaarlijk , ja onmogelijk 

 wordt dit, wanneer ook het staarteinde zich van het blastoderm 

 begint af te snoeren en zich daarbij naar rechts draait. 



Ik heb door een groot aantal embryonen uit deze ontwikke- 

 lingsstadiën reeksen van doorsneden gemaakt en wel is hier 

 bijna altijd de toestand der deelen uit de serie van doorsneden te 

 reconstrueeren , doch werkelijk demonstratieve praeparaten waren 

 zeldzaam : hoe de doorsnede uitviel , hing voor een goed deel van 

 het toeval af. Ook Gasskr had hiermede zeer te kampen, getuige 



