61 



achterste uiteinde van het darmkanaal. Nog in het begin van 

 den 4 den dag zet dit zich een eind weegs naar achteren voort in 

 een smal kanaal, den »postanaaIdarm", waarin men een aandui- 

 ding heeft te zien van het neurenterisch kanaal , dat bij het hoen 

 wel niet meer tot ontwikkeling komt , doch bij andere vogel- 

 species, zooals bekend is, werkelijk een korten tijd een open 

 communicatie tusschen darmkanaal en medullairkanaal vormt. Deze 

 smalle uitlooper van de holte van het darmkanaal verdwijnt spoe- 

 dig; op het einde van den 4 den dag is hij feitelijk verdwenen en 

 eindigt de darm blind, zooals in figuur 7 is weergegeven. 



Bij het vervolgen der verdere ontwikkeling dezer deelen stui- 

 ten wij op een vrij zonderling verschijnsel. 



Uitgaande van de plaats , waar de epitheliale bekleeding der 

 cloaca achter in de cloacaal-aanzwelling overgaat , begint het lumen 

 der cloaca in breedte af te nemen ; de zij wanden naderen elkan- 

 der en gelijktijdig begint haar epithelium te woekeren. Van ach- 

 teren naar voren voortschrijdende, zet zich dit proces zoolang 

 voort tot het geheele achterste gedeelte der cloaca op deze wijze 

 geoblitereerd is. 



De Figuren 10, 11 en 12 geven opvolgende stadiën van dit 

 proces te zien. Een eigenaardig verschijnsel doet zich hierbij voor. 

 In het door woekering van epithelium ontstane compacte weefsel 

 zien we een groote menigte lacunen optreden. Of deze lacunen 

 bij de aaneensluiting der zijwanden en de daarmede gepaard gaande 

 celwoekering uitgespaard blijven of wel zich spontaan in het 

 weefsel ontwikkelen , heb ik niet kunnen uitmaken en doet ook 

 weinig ter zake. Het resultaat is in ieder geval het volgende: 



In een embryo van 5 dagen bevindt zich aan het einde van 

 de van voren naar achteren belangrijk verkorte cloaca een 

 opstaande plaat van dicht cel weefsel (lacunair weefsel , l. c.) dat 

 een epithelialen bouw heeft. Deze plaat strekt zich naar boven 

 en naar achteren zoo ver uit, als de cloaca zelf op het einde van 

 den 4 llen dag zich uitstrekt (vergelijk figuur 12 met fig. 7, 10 en 

 11) en is daar scherp van het omringende weefsel afgescheiden. 

 Ze bestaat uit kleine , zich sterk kleurende cellen , waartusschen 



