66 



Keeren wij thans terug tot de verdere ontwikkeling der be- 

 sproken deelen , dan zien we , dat op den zesden dag de toestand 

 in het algemeen dezelfde blijft ; alleen valt op te merken , dat van 

 nu aan het weefsel om de instulping E in dikte toeneemt en 

 zich weldra tot een dikken rand om de aanstaande cloaca-opening 

 verheft. (Vergelijk rr in Fig. 13, 15, 16 enz.). 



Door deze verdikking wordt de instulping E steeds dieper ; doch 

 niet uitsluitend passief verlengt ze zich, werkelijk begint ze zich 

 ook ^actief te verlengen en wel in de richting van de achterste 

 grens van het lacunaire weefsel. Ook hierin beginnen we nu ver- 

 anderingen te bespeuren. Reeds vroeger ontging het ons niet, dat 

 de lacuuen, die het meest naar achteren gelegen waren , steeds de 

 grootste waren (Fig. 12). Ook merkten wij boven reeds op, dat 

 daar ter plaatse het lacunaire weefsel ook grooter uitbreiding 

 in de breedte bezat. In het begin van den zevenden ontwikke- 

 lingsdag nu wordt dit verschil in grootte zeer aanzienlijk. De 

 achterste lacunen toch nemen belangrijk in omvang toe en een 

 zeker aantal versmelt langzamerhand tot ééne groote holte. (Fig. 

 13). In het praeparaat, waarna deze afbeelding genomen is , vind 

 ik het vergroote gedeelte van het lacunaire weefsel reeds op 

 1 1 doorsneden , terwijl het overige op hoogstens twee of drie 

 doorsneden aanwezig is. De lengte der epiblast-instulping E 

 bedraagt in datzelfde embryo 0,475 mM., terwijl de afmeting 

 der achterste lacune is 0,190 mM. bij 0,266 mM. Wij vinden 

 hier de uitwendige cloaca-instulping nog slechts door een dunne 

 membraan van de holten van het lacunaire weefsel gescheiden. 

 Weldra (na den achtsten dag) zal ook deze scheiding verdwij- 

 nen en daarmede is de communicatie van de holte van het 

 lacunaire weefsel met de buitenwereld tot stand gekomen: De 

 aanleg der Bursa Fabricii is aanwezig. Van nu aan toch gaat de 

 holte, aan het achtereinde van het lacunaire weefsel door vergroo- 

 ting en onderlinge versmelting van lacunen ontstaan, zich naar 

 achteren en boven sterk verlengen; ze dringt zich tusschen de ach- 

 terzijde van den einddarm R en de voor vlakte der wervelkolom 

 omhoog. Wij zien dit duidelijk uitgedrukt in de figuren 15 



