76 



De verschijnselen , die bij de ontwikkeling der bursa plaats 

 grijpen , hebben volstrekt geen overeenkomst met den aanleg van 

 de groote klieren van het darmkanaal; ook daaraan valt redelij- 

 kerwijze niet te denken. 



Het feit, dat het lumen van het achterste gedeelte der cloaca 

 eerst oblitereert, terwijl daarna eerst een deel daarvan een groote 

 holte gaat vormen , om met de cloaca-instulping te gaan com- 

 municeeren, schijnt mij er wel op te wijzen, dat we hier met 

 een secundair verschijnsel te doen hebben, en er geen belangrijke 

 primitieve beteekenis aan toe te kennen is. Hoe het zij , alvorens 

 er een onderzoek naar de ontwikkeling der cloaca van aanver- 

 wante Vertebraten is verricht, dat daarbij talrijke groepen omvat, 

 kan men over de beteekenis van de verschijnselen , die bij de eer- 

 ste ontwikkeling der Bursa Fabricii plaats grijpen , geen gegronde 

 hypothese uitspreken. 



