IV. 



DE ONTWIKKELING DER BÜRSA FABRICII 



YAN DEN 11 DEN BROEDDAG TOT AAN HET EINDE 

 DER ONTWIKKELING IN HET EI. 



In dit hoofdstuk wensch ik allereerst een overzicht te geven 

 van de verdere ontwikkeling der Bursa Fabricii in haar geheel, 

 in verband met de veranderingen, die de cloaca ondergaat gedu- 

 rende den groei van het hoender-embryo, om daarna uitvoeriger 

 de ontwikkeling van de follikels der bursa te bespreken ; daarop 

 volgt het resultaat van bet onderzoek bij andere vogelsoorten , ter- 

 wijl ten slotte de resultaten van vroegere onderzoekingen bespro- 

 ken worden. 



Wij herinneren ons, dat de Bursa Fabricii in een hoender-em- 

 bryo van tien dagen is aangelegd als een zakvormig orgaan van 

 0.805 mM. lengte en 0.428 breedte. (Zie vorig hoofdstuk, figuur 16). 

 Inwendig is ze bekleed met een epithelium van 0.008 mM. dikte , 

 dat, zooals we zagen, van hypoblastischen oorsprong is. 



Reeds in dit stadium van ontwikkeling konden we opmerken , 

 dat de wand der bursa niet overal meer even dik is , maar kiel- 

 en daar verheffingen vertoont, terwijl het epithelium op enkele 

 plaatsen kleine instulpingen gaat vormen. Naarmate nu de bursa 

 zich vergroot en hooger tusschen rectum en wervelkolom op- 

 stijgt , nemen zoowel de verdikkingen van den wand als de epithe- 

 lium-instulpingen in omvang en aantal sterk toe. Dit is het gevolg 

 van den sterken groei van het weefsel en het epithelium, en wel- 

 dra zien we daardoor talrijke onregelmatige plooien zich op de 



