78 



binneuvlakte der bursa verheffen. Deze plooien hebben dit bij het 

 hoen gemeen, dat ze alle verloopen van den fundus der bursa 

 naar het ostium , ongeveer evenwijdig aan de lengte-as van het 

 orgaan. 



Reeds in een embryo van 11 dagen zijn deze plooien als zoo- 

 danig te herkennen. Ze nemen voortdurend in aantal en omvang 

 toe, zooals blijkt uit de figuren 18—20. 



De Bursa Fabricii zelve vergroot zich belangrijk. 

 In een embryo van 11 dagen is ze 1.472 mM. lang en 0.57 

 mM. dik (van voren naar achteren gemeten op sagittale doorsne- 

 den). Dezelfde afmetingen zijn voor oudere hoenderembryonen de 

 volgende : 

 In een embryo van 12 dagen 1.49 mM. en 0.76 mM. 



» » » » 13 » (fig. 31) i.805 mM.enl.33mM. 



» » » » 14 » 2.47 mM. en 1.05 mM. 



» » » » 17 » (fig. 32. 34) 3.6 mM.enl.43mM. 



» » » » 19 » 3.82 mM.enl.14mM. 



Terwijl de lengte van het orgaan steeds toeneemt , zien we , 

 dat de dikte daarmede geen gelijken tred houdt; sinds den 14 den 

 dag doet zich de bursa van voren naar achteren meer afgeplat 

 voor. Dit is een gevolg van de grootere drukking in de buik- 

 holte, doordat een gedeelte van den dooierzak door de buikspieren 

 omsloten en in de buikholte opgenomen wordt. Daardoor is de 

 bursa in den allerlaatsten tijd der ontwikkeling in het ei zeer 

 plat, zooals ook eenigszins blijkt uit figuur 36, die een dwarsche 

 doorsnede voorstelt door de bursa van een 17 dagen oud embryo. 

 De breedte van het orgaan in de richting van rechts naar links 

 wordt door het platdrukken veel grooter. In een embryo van 15 

 dagen bedraagt ze 2.10 mM., in dat van 17 dagen (fig. 36) 3,135 mM. 

 Gedurende den groei der Bursa Fabricii heeft deze zich van een 

 eigen wand voorzien en zijn er tal van ronde organen in opge- 

 treden: de zoogenaamde »Follikels", die in een zoodanig aantal 

 zich ontwikkelen, dat ze aan het einde der embryonale ontwik- 

 keling den geheelen wand der bursa opvullen en mede aanleiding 

 geven tot de vorming der reeds boven besproken overlangsche 



