84 



centrale massa van alle follikels direct blijft samenhangen met het 

 epithelium, op de wijze als dit in figuur 34 is afgebeeld, hetzij 

 aan de oppervlakte der plooien , hetzij in de diepte der blinde epi- 

 theel-instulpingen. Dit feit zal nader in dit hoofdstuk en ook later nog 

 besproken worden ; ik leg er daarom reeds hier nadruk op : want 

 werkelijk is er bij het nagaan van opvolgende doorsneden niet 

 één follikel te vinden , wiens directe samenhang met het epitheel 

 niet kan worden aangetoond. 



Eindelijk moeten wij nog een blik slaan op de wijze , waarop 

 zich de Bursa Fabricii van een eigen spierwand voorziet. Hiervan 

 heb ik het volgende kunnen constateeren : 



Reeds zeer vroeg vormt zich — zooals wij vroeger zagen — 

 om het epithelium der in wording zijnde Bursa Fabricii een laag 

 van dichter embryonaal weefsel. Deze laag differentieert zich meer 

 en meer en op den dertienden dag der embryonale ontwikke- 

 ling vinden we aan haar buitenzijde een uiterst dun laagje gladde 

 spiervezelen , dat zich daar uit de embryonale elementen vormt. 

 Deze vezelen loopen circulair om de bursa (in een vlak loodrecht 

 op haar lengte-as), doch reeds leggen zich eenige weinige vezelen 

 ook in andere richtingen. Dit dunue laagje spiervezelen verdikt 

 zich in den loop der verdere ontwikkeling tot een duidelijken 

 spierrok, die in een embryo van 17 dagen een gemiddelde dikte 

 van 0.032 m M. heeft. Later vertoont hij zich niet meer overal 

 even dik : gewoonlijk is aan de (naar den achterwand der cloaca 

 gerichte) voorzijde de spierrok zeer dun , op eenige plaatsen aan 

 de achterzijde veel dikker , doordat zich daar ter plaatse vezelen , 

 die tot den wand der cloaca behooren, bij die der bursa voegen. 

 Dit is verschillend bij verschillende geslachten en later zal hier 

 nader op gewezen worden. 



De vezelen van den spierrok der bursa verloopen aan het einde 

 der embryonale ontwikkeling in alle richtingen, elkander bun- 

 delsgewijs kruisend. 



Bij andere groepen van vogels heb ik, wat de verdere ont- 

 wikkeling der Bursa Fabricii betreft, de hier volgende gegevens 

 kunnen verzamelen en wel aan embryonen van Perdix cinerea, 



