89 



Bij het uitprepareeren van de cloaca uit het lichaam van het 

 embryo was het aanvankelijk , alsof er geen bursa aanwezig 

 was , doch bij nader onderzoek bleek ze niet , zooals bij de an- 

 dere vogels, vrij tusschen cloaca en sacrum in de buikholte te 

 liggen , maar geheel te zijn bedekt door breede overlangsche 

 spierbundels, die een deel uitmaken van de musculatuur van clo- 

 aca en rectum. 



I 



Cloaca van een embryo van Rhea Americana. 

 1. Van terzijde. II. Van voren opengeknipt en uitgespreid. 



De hierbij gevoegde figuur I is een schets, waarop de cloaca 

 in natuurlijke grootte , van terzijde gezien , is afgebeeld. A is 

 de afgesneden steel der allantois. Aan weerszijden treden het vas 

 deferens en de ureter tusschen het zeer gecompliceerde spierstelsel 

 der cloaca door naar buiten. Een dorsaalwaarts gerichte verdik- 

 king van het geheel wijst op de aanwezigheid van de Bursa Fa- 

 bricii daar ter plaatse onder de spiermassa. Boven deze verdikte 

 plaats dringen mediaan een paar bloedvaten en zenuwen naar 

 binnen. 



De cloaca werd in 't midden der voorzijde opengesneden, zoo- 

 dat de sneevlakte door de geheele lengte van den allantoïssteel 

 viel. Figuur II is een afbeelding van deze opengesneden cloaca. 

 Evenals bij alle andere vogels bestaat ze uit drie afdeelingen; de 

 bovenste (Cd) is eenvoudig een verwijding van het onderste uit- 

 einde van het rectum, het coprodaeum: de middelste is dat 

 deel van de cloaca , Avaarin de allantois uitmondt , het uro- 



