120 



en zijn uiterst teer, zoodat men met buitengewone zorg de uitge- 

 spoelde doorsneden moet behandelen, om iets van het netwerk te 

 zien; aan in alcohol of andere reagentia geharde objecten is er niets 

 van waar te nemen; de follikelmassa valt daar geheel in klompjes 

 van cellen uiteen. Slechts na harding in Müller's vocht was ook 

 iets van een fijn netwerk te zien. De kernen zijn hier niet die 

 van bindweefselcellen , maar de kleine ronde kernen van de fol- 

 likelcellen zelve. Het bewijs eindelijk van de protoplasmatische 

 natuur van het netwerk der follikelmassa werd geleverd door uit- 

 gespoelde doorsneden door een bursa, die gedurende twee dagen 

 in * alcohol was gemacereerd. Hier toch ziet men in het proto- 

 plasma der cellen en in de draadjes , die ze onderling verbinden , 

 die fijne korreltjes, die zich alleen in werkelijk protoplasma ver- 

 toonen en nooit in bindweefsel voorkomen. De afbeelding van 

 dit netwerk in figuur 49 , bij ruim lOOOmalige vergrooting zal , 

 naar ik meen , ook ieder overtuigen , dat wij hier niet met een 

 bindweefselnet maar met een protoplasmatisch net te doen hebben. 

 Ten stelligste moet ik dan ook tegenover de meening van Ret- 

 terer volhouden, dat in de centrale follikelmassa geen bindweefsel- 

 vezelen aanwezig zijn. 



De bouw van den follikeltop en van de overgangsplaats van 

 het epithelium in de centrale massa was eveneens nauwkeuriger 

 te bestudeeren aan bursae, die in Flemming's vocht gehard 

 waren. 



Ik heb getracht in figuur 50 een afbeelding te geven van een 

 verticale doorsnede door den follikeltop van een aldus geconser- 

 veerde bursa van Gallus domesticus. De meeste topcellen zijn 

 tamelijk sterk opgezwollen en gelijken geheel op de slijmsecer- 

 neerende bekercellen , die in het epithelium verspreid liggen en 

 vooral in grooteren getale vlak bij den follikeltop daarin voor- 

 komen. In deze cellen is ook steeds een propje van eene zeer 

 fijn korrelige massa te vinden, waarschijnlijk mucus, die zich nog 

 in de cel bevindt. Somwijlen meende ik ook lacunen tusschen 

 de topcellen op te merken , doch bijna altijd bleek bij nader on- 

 derzoek door de aanwezigheid van een kern de lacune in werke- 



