125 



Eigenaardig is het feit, dat bij deze vorm van mucosa de fol- 

 likels , die aan de oppervlakte der mucosa liggen , niet samenhan- 

 gen met het epithelium aan de oppervlakte der mucosa, maar 

 met dat der epitheelinstulpingen ; meestal liggen ze dan met den 

 fundus naar de oppervlakte der mucosa gekeerd en met den top 

 naar beneden. Deze verhouding is onder anderen ook te vinden 

 op figuur 39 , vervaardigd naar een doorsnede door de bursa van 

 Larus. 



D. is de verhouding der mucosa bij die vogels, waar we naar 

 buiten omgestulpte follikels aantreffen. Men kan hier spreken of 

 van hooge, dunne, elkander telkens rakende plooien op de mu- 

 cosa , of van diepe en wijde crypten of alveolen , die in de mu- 

 cosa indringen. Hier vindt men de follikels ook alleen op de 

 wanden dier alveolen ; ze verheffen zich niet vrij in de holte der 

 bursa. 



Overgangen tusschen A. B. en C. treft men in allerlei vor- 

 men aan. 



Deze verschillende vormen der mucosa moeten, mijns inziens, 

 verklaard worden als te zijn ontstaan , doordat de mucosa een 

 grooter oppervlak moest verkrijgen bij het toenemende aantal 

 follikels , die allen met het epithelium der mucosa in samenhang 

 bleven. 



Vroegere onderzoekers hebben reeds veel van den bouw der 

 mucosa herkend, al was het dan ook niet volledig. Bijna allen 

 maken melding van plooien op de mucosa, die dan ook juist 

 sterk ontwikkeld voorkomen bij het meest algemeeue object voor 

 onderzoek : Gallus domesticus. Barkow spreekt van kleine openin- 

 getjes en uithollingen op de oppervlakte der mucosa; zoo ook 

 Stannius. Cuvikr maakt melding van kleine holten in de mucosa, 

 die door kanaaltjes onderling in verband staan en met een fijn 

 openingetje op de oppervlakte der mucosa uitmonden. Martin 

 St. Ange vindt in de mucosa tal van korrels (»granules") , die door 

 fijne kanaaltjes met de holte der bursa in verband staan ; Ahlwik 

 ziet hierin buisvormige klieren. Alesi , Gallen en Stieda troffen 

 geen openingen in de oppervlakte der mucosa aan. Retterer ech- 



