XXXV 



dat het secreet in hoofdzaak vitelline is. — Het secreet van het wijfje 

 is indigo blauw en vertoont de bekende kleurveranderingen van lakmoes- 

 papier bij zure of alkalische reactie, zoodat dezelfde hoeveelheid blauw 

 secreet zich telkens rood en blauw laat maken. De Heer Wijsman kon 

 aantoonen, dat die kleurstof noch lakmoes nocb indigo was. Het blauwe 

 secreet wordt door tubuleuse klieren (zoog. zweetklieren) afgescheiden. 



De mannelijke en vrouwelijke klier bestaat gedeeltelijk uit tubuleuse 

 en gedeeltelijk uit acineuse klieren. 



2°. Het geslachtsrijpe mannetje van Halmaturus rufus vertoont in 

 zijn , over 't algemeen roodachtig gekleurd , baarkleed hier en daar aan 

 de ventrale zijde kraprood gekleurde plekken. Die kleurstof laat zich ge- 

 makkelijk van de haren afwrijven; op de huid zelve vormt zij een niet 

 samenhangende laag. 



Zij heeft haar oorsprong te danken aan tubuleuse klieren van enorme 

 afmeting, die in den hals der haarfollikels uitmonden. Bij het wijfje , 

 waar het grijze haar nergens kraprood gekleurd is, zijn de tubuleuse 

 huidklieren slechts van gewone afmeting. 



Spreker kent slechts drie gevallen van gekleurd huidsecreet bij zoog- 

 dieren en wel een rood huidsecreet bij Hippopotamus amphibius en bij het 

 mannetje van Halmaturus rufus, een blauw secreet van de maxillaire 

 klieren van de dwerg-antiloop. Belangrijk is het, dat in alle drie gevallen 

 tubuleuse huidklieren de bron zijn van het gekleurde secreet. 



