XXXVIII 



vonden zijn, en daarna door de Meuron bij Ainphibien zijn aangetoond, 

 welk laatste onderzoek kort geleden is bevestigd en uitgebreid door 

 Maurer, die bewees dat deze derivaten, bij Anuren ten getale van 

 twee symmetrisch , bij Urodelen ten getale van één asymmetrisch gelegen , 

 worden aangetroffen. Daar deze afwisseling in aantal reeds bij Selachii 

 optreedt , schijnt zij een algemeen verschijnsel te zijn , en behoeft zij geen 

 bezwaar te zijn tegen het homologiseeren der verder gelijksoortige organen. 



Spreker beeft zich nu de vraag gesteld of de homologa dezer organen 

 niet ook bij andere orden en klassen van gewervelde dieren voorkomen, 

 en is tot het besluit gekomen , dat bij Slangen , Vogels en Zoogdieren 

 derivaten van den kieuwdarmwand aanwezig zijn , die als zoodanig be- 

 schouwd mogen worden. Hij vereenigt zich dus met de meening van 

 de Meuron, die deze organen, door hem accessorische tbyreoïdea ge- 

 noemd, in genoemde diergroepen heeft trachten aan te toonen. Deze 

 zag daarbij echter over 't hoofd , dat daarnevens nog andere epitheelresten 

 overblijven van de kieuwspleten zelve, en wel in 't bijzonder van de derde 

 kieuwspleet, die het zoogenaamde carotislicbaampje vormen. De werkelijke 

 homologa der door spreker suprapericardiaal-Mchamen genoemde or- 

 ganen zijn bij Slangen de epitheelblaasjes, die tusschen de beide thy mus- 

 lobben liggen, en die oorspronkelijk de vierde en vijfde kieuwspleet ver- 

 binden met elkaar en met den achterrand van den kieuwdarm. Bij de 

 Vogels hebben zij dezelfde ligging ten opzichte der derde en vierde kieuw- 

 spleet, en bij de Zoogdieren zijn het de zoogenaamde zijdelingscbe schild- 

 klieren, die acbter de derde kieuwspleet ontstaan en door Born en 

 anderen voor de vierde kieuwspleet gehouden zijn , terwijl His er reeds 

 op gewezen heeft, dat zij derivaten van den sinus retrobranchialis, dus 

 van den darm zelf zijn, terwijl de vierde kieuwspleet ter zijde daarvan 

 meer naar buiten ligt. 



Al deze deelen hebben met elkaar gemeen, dat zij nader bij de middel- 

 lijn liggen dan de kieuwspleten zelve, en ontstaan uit den buikwand van 

 den darm , links en rechts van de plaats waar de larynx van dezen af- 

 gaat. Spreker merkte op , dat zij nog voor den achtersten aortaboog liggen , 

 en in dit opzicht, evenals in den uitwendigen afgeronden vorm, in het 

 optreden van een duidelijk lumen, dat langen tijd blijft bestaan en in 

 den epithelialen aard van hun wand overeenkomen met elkaar en met 

 het suprapericardiaallichaam der Hagedissen en Amphibien. 



Het algemeen voorkomen dezer rudimentaire epitheelderivaten doet 

 spreker vermoeden, dat zij overblijfselen zijn van phylogenetisch zeer 

 oude organen, die eene belangrijke functie bezeten hebben bij de voor- 

 ouders der gewervelde dieren, en in dit en vele andere opzichten mogen 

 vergeleken worden bij de thyreoïdea. Omtrent hun oorsprong heeft hij 

 vroeger de hypothese uitgesproken, dat zij gemetamorphoseerde kieuw- 

 spleten zijn. Ofschoon hij erkent, dat tegen deze opvatting belangrijke 

 bezwaren bestaan, acht hij haar niet vervallen, maar hij gelooft dat de 

 suprapericardiaal-lichamen , eenmaal uit een paar kieuwspleten ontstaan 

 zijn, tengevolge van het feit, dat het epitheel dezer spleten eene andere 

 functie kreeg als bekleeding van ademhalingsorganen. Wellicht was deze 

 functie eene secretorische , maar in allen gevalle is zij thans weer ver- 

 loren gegaan. Zij had evenwel ten gevolge , dat , terwijl andere meer naar 

 voren gelegen kieuwspleten , toen hare ademhalingsfunctie ophield , geheel 

 verdwenen , of in de ontwikkeling nog slechts even optraden , de supra- 

 pericardiaalorganen hardnekkig terugkeeren bij de meerderheid der ge- 

 wervelde dieren. Naarmate het aantal kieuwspleten, die nog optreden 

 van achteren naar voren afneemt, rukken zij meer naar voren, maar 



