DE MOTV AERIS IN FODINIS 



OBSERVATO. 



AVCTORE 



Mkbaek Lonmiojm- 



Ciim anno 1740 Freibergae in Misnia degerem , vbi 

 Chymiae et rei metallicae operam dabam ; accidit 

 aliquoties vt fbdinas inuifens obferuarem motum aeris , 

 qui per puteos, cuniculos et folTlis latentes etiam tran' 

 quilliflimo coelo nullis machinis pneumaticis impulfiis ita 

 ferebatur , vt aliquando lampades fblToribus vfitatas extin- 

 gueret. Huius tiuic phaenomeni proprietates (atis per- 

 fpicere non mihi licuit , cum aliis rebus , quae ad praxim 

 metallicam fpedabant et vbique annotandae occurre- 

 bant , elTem intendus. Verum poftquam in patriam re- 

 dux Georgii Agricolae hbros de re metallica euoluerem, me- 

 moratum phaenomenon diftinde defcriptum inueni. (*) 

 Verba laudati audoris haec funt : „Aer exterior fe fua 

 jjfponte fundit in caua terrae , atque cum per ea pene- 

 „trare poteft , rurfus euolat foras : fed diuerfa ratione hoc 

 ,fieri folet. Etenim vernis et aeftiuis diebus in altiorem 

 „puteum influit et per cuniculum vel foflam latentem , 

 jjpermeat , ac ex humihori effluit ; fimiliter iisdem die- 

 „bus in altiorem cuniculum infunditur et interiedo puteo 

 „defluit in humihorem cuniculum atque ex eo emanat. 

 „Autumnah autem et hyberno tempore in cuniculum vel 

 „puteum humiliorem intrat et ex altiori exit. Verum 



L 1 1 „ea 



O Lib. S. pig. 82, " ~ 



■)•> 



