318 Letteratura 



alteram rei cupido , alteram vincendi studium alit 

 agitatque. Hinc fieri solet, ut in agone vieti, de in- 

 furia sibi illata conquesti, vel ob praedam , cui in- 

 hiabant, ereptam, vel ne temere contendisse videan- 

 tur, linguas in victores acuant, eosque nunc gratia 

 et favore plus valuisse, nunc iudices corrupisse in- 

 honesta vociferatione iactitent. Non defuisse qui De- 

 mosthenes, Pericles, Hortensios, aliosque non paucos 

 hac de causa criminali sunt, historiae salis monent. 

 Francisco Xaverio nihil huius accidisse novinius, ni- 

 hilque accidere potuisse, quisque facile intelliget. Ri- 

 gidus iustitiae custos esse, et haberi studuit, fuitque 

 et habitus est communi omnium sulFragio. Quidquid 

 enim in suscepto onere cogitavit , adgressus est ef- 

 fecitque, nunquam ab integerrimae probitatis, num- 

 quam a sanctissiraae religionis tramite aberravit. Iter 

 arduura ingressus est, ncque contendendi studio in- 

 Hammatus, ncque levis gloriolae turpisque lucri gra- 

 fia allectus. Ardor, quo in iustitiam ferebatur, ira- 

 pulit, ut sua opera prodesse aliis niteretur, quoties 

 aut eorum innocentiam audacia, atque iraprobitas in 

 discrimen vocaret, aut res a fraudibus atque cavil- 

 lationibus interciperetur. Hinc actionem non susce- 

 pit, nisi quam iure defendi posse probe noverat; su- 

 sceptam non deseruit, nisi quam prorsus absolvisse 

 et in tuto collocasse iam videbat. Hinc miseris ino- 

 pibusque libentius adfuit , quam fortunatis ac divi- 

 tibus, et saepe suo periculo iis prospexit , quorum 

 opportunissima ad iniuriam infirmitas esse videretur. 

 Quanta porro abstinentia ac sanctitate , quantoque 

 studio ac favore constantissime causas egerit, ne plu- 

 ribus dicam, duo meminisse iuvat, ex quibus facile 

 reliqua coniiciuntur. Quum a difficillima discepta- 



