XIX 
est, ut similes plantae et utrique orbi unà innatae, uti geratum 
conyzoides, Wallheria americana, Tiaridium indicum, Cassia occi- 
deníalis, in usum vocarentur et paucae quaedam aut consilio aut casu 
ex Africa importarentur. De illis denique sermonem non faciam, quae 
ex aliis novi orbis regionibus, e Peruvia (uti Mirabilis dicholoma ), 
e Surinamo ( Quassia amara ), ex insulis antillanis ( 4nona muricata 
et reliculata), vel e Cayenna ( Cinnamomum  zeylanicum var. y.) in 
Brasiliae imperium sunt importatae. 
Omnibus his plantis in unum coactis integras quasi legiones prae 
se videt medicus paratas, quibus morborum impetus profliget; quin immo 
tot sunt medicaminum diversi gradus, ut non tam ob inopiam quam 
abundantiam, quid faciat, possit ambigere medicus. In Europa quidem, 
ut jam dictum est, multi medici tales copias medicamentorum haud ita 
magni aestimabunt, arbitrantes, virtutes plurimas magis fictas esse 
quam veras, idemque paucis posse effici: sed in Brasilia multos credo 
fore medicos, qui medicamentis a patria Flora oblatis optimam fidem 
habeant, propterea quod lorum remediorum mulla beneficia ?psi cogno- 
verunt sibique persuaserunt] vel exiguas specie vires ad restituendam 
valetudinem eum optimo eventu adhiberi. 
Hujus experientiae causas jam accuratius contemplemur. Primum 
videtur mihi in Brasilia eodem modo, quo in aliis calidioribus regi- 
onibus, ac praesertim, in quibus scientia non ita late patet nec ita magna 
in publica vita cepit incrementa, uti apud nos, affectum hominis corpus 
ülio in universum modo adspici, atque a nostratibus solet. Rapidus 
morborum plurium progressus, qui mortem attulere — illad nostrum 
proverbium: , Heute roth, morgen todt* —- pestilentiarum terribilis 
potestas — desiderium quietis ubi quis aegrescit, quia omnis vita 
velocius ac quasi ardentius promovetur, quam in nostro statu: haec 
omnia ibi bene perspecta singulari modo commutant morborum condi- 
tionem, uti in ipso homine. aegrotante, ita in animis propinquorum 
ae familiarium. Ubi apud nos aliquis morbo correptus est, domo 
lectove retinetur, accersitur medicus et omnes confidunt, mox fore, ut, 
fabrica corporis denuo lege artis restituta, redeat valetudo. Non 
remittuntur suefa negotia ac deliciae, saepe ubi non verbis vetuit 
medicus, juxta medicamenta etiam quotidianos cibos potionesque capi 
2* 
