20 



toeschrijven, een proces, dat bij het varken reeds tijdens den 

 bronsttijd kan beginnen (zie hieromtrent nader blz. 76 en 80). 



Uit de muscularis dringen eenige spiraalvormig gewonden, dik- 

 v^andige arteriolae een eindweegs in de mucosa door. 



Dezelfde phasen welke ik voor groep A. beschreven heb, worden 

 door de uteri met sterk verdikte mucosa tgdens menstruatie 

 doorloopen. 



De sterk ontwikkelde arteriolae, die op een verhoogden bloed- 

 toevoer wijzen, doen uit den aard der zaak een sterkere bloeding 

 en als gevolg hiervan een uitgebreider weefselverlies verwachten. 

 In de preparaten uit het hoogtestadium der menstruatie zien we 

 dan ook een aanzienlijke verwoesting voor ons. 



In deze uteri heb ik kurketrekkerachtig gewonden klieren met 

 degeneratieve veranderingen in het epitheel der fundi gevonden 

 als in de voorbereidingsstadia. 



De overeenkomst tusschen een aan de extravasatie voorafgaand 

 stadium en den toestand der mucosa uteri, wanneer een gekliefd 

 ei in den oviduct ligt is zeer treffend '). In de collectie van het 

 zoölogisch laboratorium te utrecht zijn twee dergelijke preparaten 

 aanwezig, een van Cercocebus cynomolgus, het andere van Cerco- 

 cebus (Macacus) nemestrinus. 



De mucosa van den eerstgenoemden uterus werd door Franke (01) 

 afgebeeld en in korte woorden beschreven (fig. VI. A. plaat XXII). 

 Tusschen het secretieproduct der klieren meen ik een coagulum 

 van bloed te zien; onvoldoende conservatie maakt nadere beoor- 

 deeling niet mogelijk. In een derde preparaat met onbevrucht ei 

 in den oviduct en zwermen spermatozoïden in de uterusholte, zie 

 ik onmiskenbare teekenen eener afgeloopen menstruatie in den 

 vorm van afgestooten necrotische epitheel- en stromaresten, welke 

 tegen het nieuwgevormde dekepitheel aanliggen. 



1) Deze overeenkomst heeft Peteks (99) bij de menschelijke mucosa uteri zoozeer 

 getroffen, dat ze hem tot de uitspraak geleid heeft: „Es seheiat keinem Zweifel zu 

 unterliegen, dasz zwischen der Mucosa vor Eintritt der menstruellen Blutung und der 

 Decidua in den allererstea Stadiën nach der Einbettung des Eies kein qualitativer 

 sondern nur ein quantitativer Unterschied besteht (blz. 15). 



