32 



buiten beschouwing gelaten, een corpus luteum in enkele gevallen 

 schijnt voor te komen, zonder dat de uterus de onder groep B 

 aangegeven kenmerken vertoont, dienen wij ons voorloopig te 

 hoeden voor een dergelijke gevolgtrekking. 



De 12 menstrueerende uteri, welke onder groep A vallen, hebben 

 in de bijbehoorende ovaria noch een proraineerenden follikel, noch 

 een macroscopisch zichtbaar corpus luteum. Deze laatste waarne- 

 ming heioijsi ons, dat bij Cercocebus ovulatie en menstruatie niet 

 noodzakelijkerwijze aan elkaar gebonden zijn. 



Tot hetzelfde resultaat is Heape gekomen tijdens een onder- 

 zoek omtrent de ovulatie-verhoudingen bg Semnopithecus entellus 

 en Macacus rhesus (94 blz. 442 en 97 blz. 150). Deze apen 

 vertoonen in Voor-indie een bepaalde periode van ontvankelijk- 

 heid (zie hieromtrent nader blz. 40), Op grond van de talrijke 

 menstrueerende uteri zonder sporen van een corpus luteum in de 

 bijbehoorende ovaria, heeft Heape de gevolgtrekking gemaakt, dat 

 ovulatie buiten die sexueele periode uiterst zeldzaam zou zijn. In 

 17 menstrueerende uteri van Macacus rhesus werd twee maal een 

 oud, eenmaal een versch corpus luteum gevonden, in 42 menstru- 

 eerende uteri van Semnopithecus entellus geen enkel versch, twee 

 maal een oud corpus luteum, vier maal een litteeken in een 

 der ovaria. 



Heape wyst er op, dat in den pasgebarsten follikel van het 

 menschelijk ovarium steeds een bloedprop wordt beschreven, terwijl 

 hij deze bij Semnopithecus en Macacus nooit heeft gevonden. Hij 

 spreekt het vermoeden uit, dat bij deze apen tijdens de periode 

 van ontvankelijkheid, gedurende welke hij een verhoogden bloed- 

 toevoer naar de ovaria verwacht, de bloeduitstorting wel plaats 

 heeft. Ik heb naar aanleiding van deze veronderstelling nagegaan, 

 of de versche corpora lutea welke ik tot mijn beschikking had 

 al of niet met bloed gevuld waren. In twee versche corpora 

 lutea heb ik ongetwijfeld een bloedcoagulura gevonden ; een dezer 

 in een ovarium met gekliefd ei in den bijbehoorenden oviduct, het 

 andere in een ovarium, waarvan de bijbehoorende uterus in stadium 

 5 der menstruatieperiode verkeerde. 



