37 



gebracht werd (welke opgave in de catalogi slechts zelden ont- 

 brak), eenige inlichting kon verschaffen omtrent een bepaalde 

 sexueele periodiciteit bij Cercocebus. 



Het is gebleken, dat van dertig op het eiland Banka verza- 

 melde zwangere uteri twintig maal bevruchting in de maanden 

 Augustus — September — October heeft plaats gehad, twee maal in 

 November — December — Januari (daar dit alle zeer jonge zwanger- 

 schapsstadia waren, waarvan de ouderdom dikwijls door Selenka 

 geschat was, kon de bevruchtingstijd zeer goed binnen deze ruime 

 grenzen bepaald worden). Dit was minder goed mogelijk bij de 

 acht overige, verder gevorderde stadia, te meer daar omtrent deu 

 duur van den draagtijd nog geen eenstemmigheid heerscht. 



Mocht het bevruchtingstijdstip van enkele dezer laatste acht in een 

 andere periode van het jaar zijn gelegen, wat naar den verzamel- 

 tijd te oordeelen niet is uitgesloten, zoo blijft toch het maximum 

 in het kwartaal Augustus — September — October onaangetast '). 



Deze gegevens mogen als steun dienen voor mijn vermoeden, 

 dat Cercocebus één of meer bepaalde perioden van ontvankelijkheid 

 heeft, tijdens welke de uterus sterker reageert op den prikkel, die 

 den menstrueelen cyclus verwekt, te meer daar het onderzoek van 

 Heape bij Semnopithecus entellus en Macacus rhesus in Voor-Indië 

 een dergelijke sexueele periodiciteit aan het licht heeft gebracht 

 (zie blz. 40). 



Daar Heape zijn materiaal verzameld heeft buiten de periode 

 van ontvankelgkheid dezer apen, is hij vermoedelijk niet in aan- 

 raking gekomen met de uteri, welke karakteristieke veranderingen 

 in het slijmvlies vertoonen in enkele phasen van den menstrueelen 

 cyclus, welke uteri ik onder groep B beschreven heb. Juist het 

 feit, dat Heape geen melding maakt van dit onderscheid, terwijl 

 zijn oog wel degelijk gericht was op mogelijke periodieke ver- 

 schillen in den toestand der genitalia (getuige mijn bespreking 

 blz. 32), sterkt mij in de opvatting, dat deze uteri ontnomen 



1) Dat dit maximum niet is toe te schrijven aan een grootere vangst in die maanden 

 blijkt uit het feit, dat op Banka in het kwartaal Mei — Juni — Juli ongeveer twee en een 

 half maal zooveel apen-uteri verzameld waren als in Augustus — September — October. 



