42 



geen weefsel, dat in die mate een embryonaal karakter heeft 

 gehouden als het stroma van het corpus uteri, dat opgebouwd 

 is uit cellen, wier uitloopers onderling verbonden zijn, en in de 

 mazen van het netwerk een intercellulaire stof bevat, waarvan 

 de samenstelling niet nader bekend is. Het is mijns inziens de 

 geringe differentiatie van dit primitieve weefsel, die eenerzijds zijn 

 vermogen zich te vervormen bij eiken nieuwen prikkel, ander- 

 zijds zijn snel regeneratievermogen, zonder vorming van een 

 minderwaardig litteekenweefsel, verklaart. Dat fibrillen, gelijk Hkape 

 in de submusculaire laag der mucosa beschrijft, bindweefselvezels 

 zijn, blgkt duidelijk als men een preparaat met v. Gibson's methode 

 kleurt. Ik ben het oneens met Heape, dat het bestaan dezer vezels 

 aan een enkel intermenstrueel stadium zou gebonden zijn, daar 

 ik ze in alle phasen van den cyclus in meer of mindere mate 

 (het minst talrijk in het stadium met zeer breede mucosa) heb 

 kunnen aantoonen. De vezels dezer submusculaire laag zijn de 

 directe voortzetting van het intermusculaire bind weefsel, dat in 

 het puerperium zulk een duidelijke rol speelt by de regeneratie 

 der mucosa uteri (v. Heewerden (05), hoofdstuk V). 



Een gelijkmatigen bouw der mucosa uteri heb ik eveneens in 

 stadia met veel mitosen gevonden, waar van een in rust verkeerend 

 slijmvlies dus geen sprake mocht zijn. Ook dit kenmerk van 

 Heape voor een uterus in rust moet vervallen. 



Op dit stadium laat Heape een groeiperiode volgen met nieuw- 

 vorming van stroraacellen en vaatendotheel langs amitotischen 

 weg in het oppervlakkige derde deel der mucosa. Naar aanleiding 

 van Heape's beschrijving en afbeeldingen, heb ik herhaaldelijk 

 mijn preparaten aan een nauwkeurig onderzoek onderworpen, 

 zonder een zekeren bewijsgrond voor deze opvatting te vinden. 

 Enkele iugesnoerde kernen geven ons geen recht te besluiten tot 

 een amitotisch deelingsproces in een stadium, tijdens hetwelk men 

 ongetwijfeld karyokinetische figuren iu het stroma en in het vaat- 

 endotheel kan waarnemen. Het verwondert mij zeer, dat Heape 

 nergens mitosen vermeldt; men mag niet aannemen dat een 

 onvoldoende conservatie van zijn persoonlijk verzameld materiaal 



