50 



dat de afstooting bij menstruatie individueel zeer verschillend is. 



Westphalen (96), die een uitgebreid materiaal onderzocht heeft, 

 erkent, dat hij aan de door curettement verkregen mucosa-frag- 

 menten geen oordeel over den graad van desquaraatie kan uit- 

 spreken. Het komt hem voor, dat de vele vettig gedegenereerde 

 epitheelresteu in de klierbuizen op een afstootingsproces vsrijzen. 

 De geëxtirpeerde uteri, welke Westphalen in toto onderzocht, 

 waren niet physiologisch (myomata of chronische metritis) ; toch 

 zouden, naar hij meent, de veranderingen in de mucosa slechts 

 quantitatief van die eener normaal menstrueerende verschillen. 



Geen dezer uteri stond op het hoogtepunt der menstruatie. Ze 

 vertoonen kleine defecten, welke wellicht in het stadium der 

 groote lacunen, die Westphalen zelf niet waarnam, doch wier 

 bestaan hij volgens de beschrijving van andere schrijvers zeer 

 aannemelijk acht, zich over een grooter gebied uitbreiden. 



Volgens Keiffer (97 en 99) heeft er volstrekt geen weefsel- 

 verlies tijdens de menstruatie plaats. De bloeding is op te vatten 

 als een secretie, waarbg de klieren een actieve rol spelen. Over 

 het onderzochte materiaal heb ik in de mij bekende geschriften 

 van dezen onderzoeker geen opgave gevonden. 



Mandl (96) onderzocht 4 gedurende het leven geëxtirpeerde 

 uteri met kleine defecten in epitheel en stroma. De ontsteking der 

 adnexa in twee dezer gevallen scheen volgens Mandl geen invloed 

 op het endometriura gehad te hebben. De voorstanders der opvatting, 

 dat elke afstooting een kunstproduct is, kunnen Mandl verwijten, 

 dat bij de bewerking van het versche materiaal het teere weefsel 

 beschadigd is (de versche uterus werd langs den voorwand ge- 

 kliefd, en uit den achterwand met een scheermes een 1 c.M. breede 

 streep van de mucosa en een deel der muscularis gesneden). 



Gbbhard (98) komt op grond van eigen onderzoek en dat van 

 andere waarnemers, die zorgvuldig te werk gingen, tot het besluit 

 »dass durch die Menstruation in der Tat eine Zerstöruug der 

 Schleimhaut nicht stattfindet, dass zu keiner Zeit, auch nicht in der 

 post-menstruellen Epoche die Schleimhaut auf grosseren Streckeu 

 des Epithels beraubt ist, dass aber gleichwohl lebhafte Regene- 



