52 



nog gedurende de volgende dagen een aanzienlijke afstooting van 

 slijmvlies zouden kunnen vertoond hebben. 



Indien bij Cercocebus, wat den graad van afstooting betreft, 

 individueele verschillen blijken te bestaan (Heape vermeldt deze 

 niet bij Semnopithecus entellus en Macacus rhesus, by welke dieren 

 volgens hem geregeld ongeveer een derde deel der mucosa wordt 

 afgestooten), mag men deze ook bij het menstrueerend slijmvlies 

 der vrouw verwachten *). 



Talrijke waarnemingen in verschillende perioden van den men- 

 strueelen cyclus, waarbij voldoende rekening wordt gehouden met 

 de hierboven vermelde, reeds grootendeels erkende eischen, -moeten 

 verzameld worden, alvorens de intensiteit van het menstruatie- 

 proces bij aap en mensch aan een vergelijkend onderzoek zal 

 mogen worden onderworpen. 



Tevens dient te worden nagegaan, of wellicht bij de vrouw de 

 menstruatie periodiek op verschillende wijze tot uiting komt, wat 

 intensiteit en karakter der verschijnselen aangaat, overeenkomstig 

 met hetgeen wy bg Cercobus meenen waar te nemen (Groep A 

 en B), waar vermoedelyk tijdens perioden van ontvankelijkheid 

 een sterker prikkel op het slijmvlies inwerkt of het slijmvlies 

 zelf sterker reageert. 



De verschillende graad van praemenstrueele zwelling, waarop 

 herhaaldelijk in de literatuur gewezen is, staat wellicht ook bij 

 de vrouw met dezen factor in verband. Het ware zelfs te over- 

 wegen, in hoeverre de als pathologische afwijking beschreven 

 hypertrophia glandularis (voor zooverre deze geen klinische diag- 

 nose is), een beeld dat we bij Cercocebus onder bepaald physio- 

 logische omstandigheden vinden, ook bij de vrouw gebonden is 

 aan cycli, tgdens welke de sexueele functies zijn verhoogd. Bij 

 mijn bespreking over sexueele periodiciteit wensch ik hierop nader 

 in te gaan (hoofdstuk III). 



Een uitgebreid materiaal, aan verschillende tgdperken uit het 



1) Wijder, (83) Pompe van Mekrdkrvooei- (96) en anderen hebben reeds op 

 deze individueele verschillen bij de vrouw gevirezen. 



