HOOFDSTUK II. 



Hè. 



Soortgelijke verschijnselen bij andere zoogdieren. 



§ 1. Het menstruatieproces b^ Tarsius spectrum'). 



Van vergelijkend anatomisch standpunt is het zeer belangrijk 

 bij Tarsius spectrum, als uiterst primitieven vorm te midden der 

 overlevende Primaten, de periodieke veranderingen in den geslachts- 

 rgpen uterus na te gaan ^). 



Ik heb met dit doel van de uitgebreide collectie van Prof. 

 HuBRECHT alle reeds voor microscopisch onderzoek bewerkte uteri, 

 welke hiervoor in aanmerking kwamen, nauwkeurig onderzocht. 



1) De redenen, welke mij er toe leiden bij Tarsius het woord „menstruatie" te ge- 

 bruiken, staan in verband met zijn onafgebroken reeks oestrische cycli gedurende het 

 geheele jaar (zie blz. 164). De „oestrische cyclus" omvat alle veranderingen, welke zich 

 onder invloed van een periodieken prikkel in den uterus van het geslachtsrijpe zoog- 

 dier, onafhankelijk van het bevruchtingsproces, voordoen. Mijn argumenten vindt men 

 nader uiteengezet in hoofdstuk III. 



2) Aan Tarsius spectrum en Anaptomorphus homunculus, vroeger onder de orde der 

 Lemuren gerangschikt, komt volgens Hubrecht naast mensch en aap een plaats toe 

 in de orde der Primaten. 



Anaptomorphus is een fossiel uit het Eoceen, die wat zijn gebit betreft tusschen 

 Tarsius en den mensch staat. Incisivi en canini van Tarsius herinneren zeer aan 

 die der Insectivora, waarop reeds Bubmeister (1846) heeft gewezen, toen hij de aan- 

 dacht vestigde op de geïsoleerde plaats van Tarsius in het systeem der Lemuren. Wat 

 de molaren betreft, hebben Tarsius en Anaptomorphus hetzelfde trituberculare type, dat 

 bij de voorloopers der tertiaire zoogdieren in het mesozoïsche tijdperk (Insectivora 

 primitiva) wordt aangetroffen, een type dat minder zuiver bij de Lemuren, waar de 

 echte molaren bijna quadrituberculair zijn geworden, wordt teruggevonden. De gecom- 

 pliceerde discoïdale placenta kan volgens Hubeecht genetisch met die van centrale 

 Insectivorensoorten als Erinaceus in verband gebracht worden, terwijl ze geen enkel 

 punt van overeenkomst heeft met de diffuse placenta der eigenlijke Lemuren. De 

 kiemblaas van Tarsius heeft evenals die van aap en mensch een hechtsteel en bezit 

 dus geen vrije allantois zooals de Lemuren en andere zoogdieren vertooiien. 



