59 



De niet zwangere, geslachtsrijpe uterus van Tarsius spectrum 

 heeft twee korte divergeerende hoornen. Het gemeenschappelijke 

 deel van het corpus gaat direct in de vagina over. De rauscularis 

 bestaat uit een kringspier en oppervlakkige overlangsche spier- 

 bundels, die in het mesometrium uitstralen. Tusschen beide spier- 

 lagen ligt de pars vasculosa. Het slijmvlies is vrij scherp begrensd 

 tegenover de muscularis (slechts in een enkel preparaat ziet men 

 klieren in de muscularis doordringen) ; het is uiterst rijk aan 

 klierbuizen, die slechts weinig ruimte voor een losmazig stroma 

 over laten, waarin de vaten loopen, welke de klieren omspinnen. 

 Aan de inwendige oppervlakte vormt het slijmvlies tal van plooien, 

 waardoor zijn afmeting in radiaire richting locaal zeer verschilt, 

 hetgeen de vergelijking met de breedte der menstrueerende mucosa 

 veelal bezwaarlijk maakt. Toch meen ik te mogen besluiten, dat 

 er een praemenstrueele zwelling plaats heeft, welke gepaard gaat 

 met toenemenden kernrykdom eener smalle subepitheliale zone, 

 terwijl de rest van het stroma arm aan kernen blijft. 



Daar ik zelden een uterus van Tarsius (afgezien van de vroeg 

 puerperiale stadia) zonder karyokiuetische figuren in het klier- 

 epitheel heb gezien, is het zeer moeilijk vast te stellen, in welke 

 periode de vermeerdering der elementen een maximum bereikt. 

 Dat deze activiteit gedurende het geheele menstruatieproces aan- 

 houdt en verantwoordelijk moet gesteld worden voor eene toename 

 van de reeds zoo talrijke klierwindingen, blijkt uit tal van men- 

 strueerende preparaten. 



Het menstruatieproces als zoodanig wensch ik in twee stadia 

 te verdeelen : I. Hyperaemie, II. Extravasatie. 



I. De uitzetting der capillaria is zeer aanzienlijk, beperkt zich 

 niet tot de oppervlakkige lagen van het slijmvlies, ofschoon ze 

 hier het sterkst is. De overvulde, de klieren direct omspinnende 

 vaten leveren een zeer eigenaardig beeld op, dat geheel verschilt 

 van het uiterlijk van de hyperaemische mucosa van Cercocebus, 

 waar een dergelijk contact tusschen capillair en klierepitheel niet 

 voorkomt, daar beide door stromaweefsel van elkaar gescheiden 



