62 



De extravasaten in het stroma vervallen later tot een deels korre- 

 lige, deels homogene massa, welke waarschijnlijk wordt geresorbeerd. 



Pigmentatie blijft post menstruationem zeer beperkt. Somtijds 

 liggen enkele haemosiderinekorrels vrij in het klierlumen. De 

 talrijke met geel pigment beladen cellen, die men bij Tarsius niet 

 zelden in het mesometrium vindt, staan met afgeloopeu puerperale 

 bloedingen in verband. 



Verband tusschen ovulatie en menstruatie hij Tarsius spectrum. 



Van de 23 menstrueerende uteri vertoonden tien maal de bijbe- 

 hoorende ovaria een min of meer recent corpus luteum (ongeveer 

 beantwoordend aan Stratz's fig. 4 — 7 plaat VIII). Utr. Mus. Cat. 

 n°. Tarsius 113, 189, 314, 362, 424, 462, 488, 593, 657, 680. 



Een dezer preparaten bevatte een klievingsstadium in den 

 oviduct (n°. 462), drie andere een nog niet vastgehechte kiem- 

 blaas in utero (n°. 189, 424 en 657) '). In de overige was niet- 

 tegenstaande nauwkeurig onderzoek geen bevrucht ei gevonden. 



Gevolgtrekking: Ovulatie kan plaats hebben vóór het einde der 

 menstruatie. 



Vijf maal werd een ouder corpas luteum in het eene ovarium 

 en een of meer rijpende follikels in het andere waargenomen ') : 

 ütr. Mus. Cat. n°. Tarsius 61, 157, 450, 480, 746. 



een basaal of apicaal gelegen vacuole een rood bloedlichaampje bevatte, dat langs dezen 

 weg naar de uteriisholte werd getransporteerd. Eigenaardig was in dit laatstgenoemde 

 preparaat, dat een sterk lichtbrekende membraan liet extravasaat scheidde van het 

 epithelium, welke klaarblijkelijk doorgankelijk was voor roodo bloedlichaampjes. 

 1) Dit laatste preparaat (N°, 657) vertoont de volgende bijzonderheid: 

 In het proximale deel van beide hoornen (dus ook in den hoorn zonder kiemblaas) 

 vindt men mesometraal op een in de uterusholte vooruitspringende plooi een eigenaar- 

 dige verandering van het slijmvlies in den vorm van groote één- en meerkernige cellen, 

 welke een netwerk vormen, in welks mazen geëxtravaseerd bloed ligt. Naar de uterus- 

 holte toe gaat dit weefsel over in een gecoaguleerde massa. Merkwaardig is de localisatie 

 van deze woekering op plekken, waar zich gewoonlijk de kiemblaas vasthecht. Het beeld 

 komt volstrekt niet overeen met dat van de trophospongia, gelijk men in zulke jonge 

 zwangerschapsstadia (doch dan slechts in één uterushoorn) op de toekomstige placentair- 

 plaats ziet (Zie Hudhecht 98). De mogelijkheid, dat zich nog een tweede kiemblaas in 

 utero bevond, die bij de bewerking verloren ging, mag worden uitgesloten, daar er slechts 

 één corpus luteum aanwezig is. Ik acht het nog het meest waarschijnlijk, dat een abortus 

 van een twcelingzwangerschap (deze komt bij Tarsius voor, is echter uiterst zeldzaam) 

 aansprakelijk is voor de beschreven woekeringsverschijnselen in beide hoornen. 



