70 



verschjinselen maakt het ongewenscht het woord » menstruatie" 

 toe te passen. 



2. Bevruchting kan plaats hebben in den nog niet herstelden 

 puerperalen uterus. 



3. Stratz's uitspraak: » zonder menstruatie geen rijpe follikel" 

 heeft eerst recht van bestaan, wanneer wordt vastgesteld, dat de 

 vrij recent puerperale uterus met rijpen follikel in een der bijbe- 

 hoorende ovaria, tevens onder den invloed van den oestrischen 

 cyclus staat. Nauwkeurige gegevens omtrent de puerperale involutie 

 en het onderzoek van virginale uteri gedurende den oestrischen 

 cyclus zullen deze vraag tot oplossing brengen. 



In aansluiting aan het voorafgaande wensch ik een verschynsel 

 bij Tupaja te bespreken, dat niet in direct verband schijnt 

 te staan met den oestrischen cyclus, desniettemin wegens zijn ver- 

 moedelijk embryotrophische beteekeuis als een functie van het 

 slijmvlies, welke in betrekking staat tot de verzorging van het 

 ei moet worden opgevat. Reeds microscopisch herkent men op 

 doorsnede van het uterusslijmvlies een gele, tegen de muscularis 

 grenzende zone, welke, gelijk Jenkinson (02) heeft aangetoond, een 

 duidelijk zichtbare ijzerreactie geeft. Het gele pigment ligt in 

 zwerfcellen te midden van het stroma (wellicht ook in gewone 

 stromacellen) en in het klierepitheel. Zeer fraai kan men zien, 

 hoe zwerfcellen zich binnen de membrana propria tegen het klier- 

 epitheel aanleggen, en vermoedelijk haar lading aan deze cellen 

 afstaan. De korrels, welke grof zijn aan de basis der epitheelcellen, 

 worden naar de apex toe veel fijner; in de klierholte vindt men 

 ze uiterst zelden. Hoogst waarschijnlijk wordt in de kliercellen 

 de haemosiderine verwerkt (een dergelijk proces heeft Strahl (99) 

 in den zwangeren uterus van Galago agisymbanus beschreven). 



Slechts in enkele, oogenschijnlijk virginale uteri en in het begin 

 van het puerperium heb ik deze gele cellen gemist. Aan het einde 

 der zwangerschap is de pigmentatie sterk afgenomen, de korrels 

 in het klierepithelium zijn dikwijls nauwelijks herkenbaar, hetgeen 

 zeer pleit voor een verbruik als erabryotrophisch materiaal. 



